Pred Opštinskim sudom u Sarajevu započeo je prvi od osam sudskih postupaka protiv Balkanske istraživačke regionalne mreže (BIRN) i izvršnog direktora ove organizacije Denisa Džidića, a zbog, kako podgorička Pobjeda javlja,  “skandaloznog uratka novinarke koncerna Vijesti Jelene Jovanović kojim je, u sklopu BIRN-ovog projekta mapiranja ekstremističkih grupa u regionu, kao krajnje desničare i religiozne ekstremiste targetirala devetoro građanskih aktivista, među kojima su i dvije novinarke Pobjede”.

Putem svog zastupnika, sarajevskog advokata Senada Pećanina, crnogorske novinarke i građanski aktivisti Kaćuša Krsmanović, Tanja Pavićević, Tatjana Perišić-Knežević, Maja Miličković, Draško Martinović, Aleksandar Saša Zeković, Nebojša Mrvaljević i Predrag Vušurović podnijeli su tužbu za naknadu štete zbog klevete nanešene objavljivanjem interaktivne baze podataka ,,Mapiranje ekstremističkih grupa u regionu“.

Početkom ove sedmice u Sarajevu je održano i prvo pripremno ročište u parničnom postupku protiv BIRN-a i Džidića, po tužbi Draška Martinovića. Na njemu je advokat tuženih zatražio od suda donošenje odluke o spajanju svih osam postupaka pokrenutih protiv tuženih, o čemu će sud odlučiti u nastavku pripremnog ročišta koje je zakazano za 30. oktobar 2023. godine.

“Tuženi BIRN i Denis Džidić su svoj sramni pamflet, koji je naišao na jednodušnu osudu i zgražavanje svih građanskih aktivista i profesionalnih novinara i u Crnoj Gori i u regionu, te zapadnih diplomatskih misija, predstavili javnosti na konferenciji koju su organizovali u Sarajevu u novembru 2022. godine pod naslovom: „Krajnji desničarski ekstremizam na Balkanu: grupe, trendovi i politička podrška“, podsjeća u izjavi za Pobjedu Pećanin.

Na adresi na kojoj je 16. novembra prošle godine objavljena skandalozna mapa, od 13. decembra 2022. godine i dalje piše da je „BIRN-ova mapa krajnje desničarskih i ekstremističkih grupa na Balkanu, koja dokumentuje organizacije i grupe aktivne u Albaniji, Bosni i Hercegovini, Kosovu, Sjevernoj Makedoniji, Crnoj Gori i Srbiji, trenutno nedostupna javnosti u iščekivanju rezultata nezavisne revizije“.

Prema saznanjima Pobjede, u međuvremenu su urađene najmanje dvije revizije tog BIRN-ovog projekta finansiranog novcem poreskih obveznika Nizozemske, a njihovi zaključci su identični onome što je Pobjeda u seriji tekstova objavljivanim krajem prošle godine dekonstruisao – da je mapiranje urađeno neprofesionalno, tendenciozno i bez ikakve utemeljene metodologije.

BIRN-ov izvještaj izazvao je burne reakcije diljem regiona, ali i u Crnoj Gori, sa izuzetkom medija koji su pod direktnom kontrolom srpskog kapitala, ali i Javnog servisa. Kako piše Pobjeda, na brojna negodovanja respektabilnih nevladinih organizacija, intelektualaca, ali i na novinarska pitanja, BIRN pod rukovodstvom regionalne direktorke Marije Ristić pribjegao je konceptu odsustva i prebacivanja odgovornosti, brisanja impresuma, pokušaja sklanjanja u stranu i novinarskih i medijskih uzusa ponašanja, kako bi proizvod učinili „neokaljanim“, a sebe sačuvali od odgovornosti, što sve ukazuje na širok pokušaj propagandnog djelovanja.

Na organizovanu propagandnu akciju ukazala je još jedna činjenica. Svega 15 dana nakon objavljivanja skandaloznog mapiranja „terorista“, Ristić je obavijestila kolege da napušta organizaciju, a tri dana nakon tog pisma BIRN je i na sajtu zvanično objavio informaciju da je ona „podnijela ostavku u potrazi za novim profesionalnim izazovima“, te da je nova direktorka Milka Domanović.

Kako je Pobjeda ranije pisala, potezi koje su povlačili, odnosno nisu povlačili, Ristić i direktor BIRN-a BiH koji je koordinirao cijeli projekat, Denis Džidić, bili su gaženje svih internih smjernica te medijske kuće kojima se definiše ponašanje u slučajevima kada neko osporava objavljeni sadržaj. Gotovo mjesec nakon objavljivanja mape, 13. decembra, BIRN-ov projekat doživio je svoju potpunu dekonstrukciju tako što je ona povučena sa interneta.

Na sastanku održanom u Tirani 11. decembra, a nakon prethodnog insistiranja BIRN-ovog Nadzornog odbora kojim predsjedava engleski novinar Tim Džuda, donešena je odluka da se do daljnjeg sporna mapa ukloni sa interneta.

U zvaničnom obraćanju, BIRN je naveo da su 25. novembra „nakon niza internih procedura“ donijeli odluku o slanju podataka na nezavisnu provjeru. Epilog skandaloznog targetiranja devetoro građanskih aktivista, po receptu ruskog hibridnog djelovanja, uslijediće svakako nakon sudskih procesa u Bosni i Hercegovini, ali i pred crnogorskim pravosuđem gdje su podnijete tužbe protiv autorke izvještaja, novinarke koncerna Vijesti Jovanović, uz podršku urednice Balkaninsighta Dušice Tomović, takođe dugogodišnje novinarke istog medija.