Dinastija Ferhatagići i novopazarske igre prijestolja

Ferhat-agu nasljeđuje Jahja-kapetan Ferhatagić (1730–1735), a potom njegov sin Mehmed beg Ferhatagić. Ferhat-agini sinovi ponekad se potpisuju i kao Ferhatpašići. Stara je slabost Ferhatagića da putem prekomjernog i nezakonitog oporezivanja trgovaca jačaju porodični budžet nastavljena. Iako je imao prijateljski odnos prema dubrovačkim trgovcima, nastojao je od njih da izvuče što veće dažbine. U Istanbul pristižu žalbe protiv Mehmed-bega 1735/1736. godine

Piše: Esad RAHIĆ

Rodonačelnik najznamenitije novopazarske porodice Ferhatagića, čuvenih novopazarskih i sandžačkih paša i kapetana, jeste Ferhataga, kojeg u historijskim izvorima nalazimo i pod imenima Ferhat-beg, Ferhat-kapetan ili prosto Ferhat. Ova porodica bila je s manjim prekidima dinastijski dominantna u Sandžaku i Novom Pazaru oko stoljeće i po, odnosno od početka 18. stoljeća do kraja četvrte decenije 19. stoljeća.

Temelje moći ove porodice postavio je Ferhat-aga, koji se proslavio tokom Bečkog rata kao sposoban vojskovođa i ratnik. Vjerovatno je jedan od vojnih zapovjednika turskog porijekla koji su se uspješno borili u ovim krajevima protiv ustanika i austrijske vojske. Zbog toga ga je sultan nagradio s velikim zemljišnim posjedima i imenovao ga za novopazarskog muselima. Historijski izvori ga od 1706. godine često spominju. Sve odluke centralne vlasti i molbe pravoslavnih svećenika i kaluđera, kao i komunikacija s dubrovačkim trgovcima od tada ide preko Ferhat-age. Ojačavši, on se ponašao kao lokalni sultan i vlast je počeo koristiti za lično bogaćenje. Često nezakonito i na svoju ruku, oporezivao je u korist vlastite kase sve trgovce koji su prolazili kroz Novi Pazar. Toga nisu bili pošteđeni niti carskim fermanima zaštićeni i privilegirani Dubrovčani.

Već u sljedećem austrijsko-osmanskom ratu od 1716. do 1718. godine ponovo dolaze do izražaja njegove zapovjedničke sposobnosti. Sultan mu je povjerio odbranu prema Austrijancima i srpskim ustanicima, potčinivši mu sve okolne arbanaške vojske. Ferhat-aga se proslavio i u ovom ratu.

On se veoma obogatio. Vidimo da je 1726. godine nekom sarajevskom trgovcu bio dužan 2.100 talira za isporučenu robu. Njegova navika da porezima opterećuje sve trgovce bez razlike imala je za posljedicu da žalbe na njegovu gramzivost sve češće dolaze do Porte. Takve žalbe pristižu i pri kraju njegove vladavine 1729. godine.

NASLJEDNICI FERHAT-AGE

Ferhat-agu nasljeđuje Jahja-kapetan Ferhatagić (1730–1735), a potom njegov sin Mehmed-beg Ferhatagić. Ferhat-agini sinovi ponekad se potpisuju i kao Ferhatpašići. Stara slabost Ferhatagića da putem prekomjernog i nezakonitog oporezivanja trgovaca jačaju porodični budžet nastavljena je. Iako je imao prijateljski odnos prema dubrovačkim trgovcima, nastojao je od njih izvući što veće dažbine. U Istanbul pristižu žalbe protiv Mehmed-bega 1735/1736. godine.

Porodičnu tradiciju slavnih ratnika nastavlja i Mehmed-beg. U austrijsko-osmanskom ratu od 1737. do 1739. godine ne samo da se uspješno borio protiv Austrijanaca i srpskih ustanika već je izveo i kontranapad i prodor u Užičku nahiju. Za vojne zasluge dobio je titulu prizrenskog paše. Ali Mehmed-beg se toliko osilio nakon rata da je čak prestao da šalјe poreze i darove na sultanov divan. Zbog toga mu je sultan 1742. godine najprije oduzeo zvanje prizrenskog paše, a potom ga je fermanom smijenio i s dužnosti novopazarskog kapetana. Mehmed-beg se nije osvrtao ni na sultanov ferman niti na odluku o njegovoj smjeni i nastavio je vladati sve do svoje smrti 1745. godine. Vidimo da se već 1744. godine razbolio i zatražio ljekara iz Dubrovnika, a odmah zatim i zidare i slikare da mu ukrase dvor.

Novi novopazarski kapetan i paša postao je i bez sultanovog fermana brat Mehmed-paše Ismail‑paša. Bespomoćnost sultana pred moćnim i nepokornim Ferhatagićima postala je potpuno jasna 1750. godine, kada je Ismail-paša dobio od Porte ferman kojim je legalizirana njegova dotadašnja faktička vlast. Iste godine za neke zasluge dobio je i proširenje oblasti kojom je vladao. Ismail-paša je najuspješniji član porodice Ferhatagić. Nalazimo kod nekih autora podatak da se od 1767. godine potpisivao kao “paša od Prištine i kapetan novopazarski”.

Neki autori tvrde da je Ismail-paša ustupio vlast svom sinovcu Kurd-Mehmedu već 1752. godine, kada je ovaj postao punoljetan. Ipak, izražavaju blago čuđenje zbog činjenice da je, unatoč ovoj promjeni, sjedište Ismail-paše i dalje bilo u Novom Pazaru. Zatim iznose da su amidža i sinovac 1758. i 1761. zakupili haračke prihode svoje kapetanije i Fočanskog kadiluka, što je samo povećavalo njihovu moć i bogatstvo. Odnos između Ismail-paše i Kurd Mehmed-paše kao i neke datumske odrednice moraju biti izložene ozbiljnom preispitivanju i reviziji. Moj uvid u djelo Sidžili kadije kaze Novi Pazar od 1766. do 1768. godine, koje je zajednički projekt Arhiva “Ras” Novi Pazar i Historijskog arhiva Sarajevo, a koje je izašlo 2012. godine, dao mi je nove i vrlo važne podatke o ulozi Ismail-paše u ovom periodu. Originalne sudske protokole novopazarske kaze s osmansko-turskog jezika preveo je i obradio rahmetli Ahmed S. Aličić.

U svim prevedenim dokumentima iz ovog dvogodišnjeg perioda isključivo se kao novopazarski muteselim spominje Ismail-paša. Ni u jednom dokumentu u ovom periodu ne navodi se kao prištinski paša, ali zato se spominje najprije kao mutesarif (sandžak-beg) sandžaka Ćustendil, a od sredine 1766. godine do 1788. godine kao mutesarif sandžaka Prizren u zvanju paše s tri tuga, što je ravno činu maršala. Međutim, uporedo uz ove titule on se kontinuirano spominje i kao muteselim Novog Pazara, gdje mu je i sjedište. Navest ću uvodni dio bujuruldije bosanskog valije koja je stigla u Novi Pazar 22. aprila 1768. godine: “Sadašnjem mom muteselimu u Novom Pazaru, mirimiranu (paši sa tri tuga) i upravitelju (mutesarifu) sandžaka Prizren, čestitom i dobrostivom Ismail-paši, dabogda mu sreća bila trajna; poznavaocima šerijata i zakona, gospodi kadijama: Novog Pazara i Starog Vlaha, dabogda im se znanje stalno uvećavalo; predvodniku slavnih i uglednih: kapetanu Novog Pazara i zabitu (upravniku) Starog Vlaha, slava im se stalno uvećavala…” Kapetan je zapovjednik tvrđave, a age i zabiti niži su oficiri u kapetaniji i zapovjednici jedinica raznih rodova vojske stacioniranih u tvrđavi.

Nameće se nekoliko pitanja: kako neko može i dalje biti muteselim u Novom Pazaru, a istovremeno obavljati dužnost mutesarifa u udaljenoj pokrajini i da li je dužnost kapetana (zapovjednika novopazarske tvrđave) uporedo i istovremeno obavljao neko drugi iz porodice Ferhatagić dok je Ismail-paša bio živ? Spomenutom bujuruldijom bosanski valija zahtijevao je i od Ismail-paše da bude preduzimljiv u akcijama protiv odmetnika iz Crne Gore, Podgorice i drugih mjesta jer je bilo proljeće i šume su olistale.

Ismail-paša je istovremeno obavljao dužnost i muteselima u Novom Pazaru i mutesarifa (upravnika) u sandžaku Prizren na osnovu sultanovog fermana od 9. maja 1766. godine. U Prizrenskom sandžaku imenovao je za svog muteselima (zamjenika) Emrulah-bega Salihpašića, čovjeka od povjerenja, preko kojeg je upravljao ovim sandžakom iz Novog Pazara. Muteselima je plaćao mutesarif (sandžak-beg ili mir-i liva) iz sredstava koja su njemu pripadala iz imdad-i hazarije, a ne država iz svojih sredstava. Uprkos tome, čudno je da se jedan muteselim postavlja za mutesarifa u sandžaku, a istovremeno ostavlja i na funkciju muteselima u Novom Pazaru. Ovo je rijedak slučaj. Očigledno da je Ismail-paša bio toliko ugledan, utjecajan, moćan i čovjek s jakim vezama kada je sebi osigurao dvije funkcije. U bujuruldiji od 19. marta 1768. godine Ismail-paši se naređuje opravka oštećenja na novopazarskoj tvrđavi, opravka šarampova (rovova) i čišćenje hendeka (kanala – opkopa).

Muteselim je lokalni organ vlasti kojeg postavlja namjesnik pokrajine (ejaleta) ili upravitelj oblasti (sandžaka ili live). On dobiva bujuruldiju od namjesnika pokrajine ili upravitelja oblasti ili tezkiru o tome, a ne ferman ili berat, kao što dobijaju mutesarafi (sandžak-bezi, mir-i live) i valije. U Novom Pazaru stalno je postojao muteselim. Ima nešto što je vrlo interesantno. Prema ovim sidžilima, muteselim u Novom Pazaru je paša s dva tuga, a to je general. Razlog za to jeste, svakako, razvijenost ovog grada, njegov strateški položaj na granici prema Rumeliji, raskršće puteva ili mjesto na glavnoj ruti prema Istambulu, sastav stanovništva, odnosno naroda, gdje se miješaju Bošnjaci i Arnauti (Albanci), zatim religijska slika koja je višeslojna, što sve rečeno utječe na potrebu da se ovom gradu i ovoj kazi posveti osobita pažnja, pa i preko jake ličnosti koja će zamjenjivati namjesnika Bosne i u ime njegovo provoditi vlast. Ismail-paša je očigledno u ovom periodu bio čovjek od povjerenja i sultana koji ga je imenovao za mutesarifa i bosanskog valije koji ga je imenovao za muteselima Novog Pazara. Novi Pazar je bio od posebnog interesa i za Bosnu i za Carstvo, zbog čega mu je posvećivana posebna pažnja. Muteselimluk Novi Pazar imao je sljedeću hijerarhiju vlasti: muteselim, kadija, kapetan tvrđave, zabiti i age, zaimi i spahije i janjičarski serdar. Ismail-paša je 1769. godine imenovan i za bosanskog vezira, ali je te iste godine umro u Novom Pazaru prije preuzimanja dužnosti. On je ujedno i jedini Novopazarac koji je nosio titulu bosanskog vezira. Ostao je upamćen i po tome što je 1765. godine obnovio Ismail-pašinu džamiju u Novom Pazaru. Sahranjen je u haremu Altun-alem džamije.

I Kurd-Mehmed je dokazao da su Ferhatagići sposobna ratnička porodica. Kao briljantan vojskovođa, istakao se u borbi s Rusima na Dunavu tokom rata od 1768. do 1774. godine. Iz rata se sretno vratio i 1777. godine se u svojstvu kapetana potpisuje kao Kurd-Mehmed-paša. Zbog zloupotreba vlasti, u cilju ličnog bogaćenja, lokalni ugledni Bošnjaci 1771. godine tražili su njegovu smjenu na Porti, ali uzaludno, jer se on kao novopazarski kapetan spominje i 1771. i 1772. godine. Kurd-Mehmed-paša Ferhatagić se kao novopazarski upravnik spominje posljednji put 1807. godine, dok se dvije godine kasnije kao novopazarski muhafiz spominje izvjesni Suruka. Kurd-Mehmed-paša bit će upamćen i kao novopazarski kapetan i paša koji se dogovorio s Karađorđem 1805. godine o predaji Karanovca (današnje Kraljevo) srpskim ustanicima, nakon propalog pokušaja deblokade ovog mjesta od njegovog odreda od 700 vojnika, pod uvjetom da se muslimanskoj vojnoj posadi i muslimanskom civilnom stanovništvu omogući mirno i sigurno povlačenje, uglavnom prema Novom Pazaru i djelimično prema Nišu. Tako je 29. juna 1805. godine oko 3.000 karanovačkih muslimana napustilo svoj rodni grad.

Ova je porodica krajem 18. stoljeća stekla veliki ugled i neki su njeni članovi postajali paše i u drugim oblastima.

U monografiji Kruševac kroz vekove u poglavlju koje govori sandžak-begovima Kruševačkog sandžaka u 17. i 18. stoljeću saznajemo zanimljive činjenice vezane za porodicu Ferhatagić. Tu se iznosi da je funkciju kruševačkog sandžak-bega u periodu od 1769. do 1773. godine obavljao sin Mehmed-bega Ferhatagića – Ismail-paša, a potom u razdoblju od 1775. do 1789. godine tu istu funkciju vršio je Ismail-pašin sin Ibrahim-paša Ferhatagić.

Nakon smrti Mehmed-paše, odnosi u porodici i u pašaluku usložnili su se, jer se među nekoliko pretendenata vodila borba za vlast, pa su se paše smjenjivale često, a pretendenti na pašinsku vlast opredjelјivali su se u tabore pristalica sultanovih reformi i njihovih protivnika prema tome koja im je grupacija davala više izgleda da osvoje ili zadrže vlast.

“EJUP-PAŠINE GODINE”

Godine 1812. novopazarski paša postao je Osman Talirović, porijeklom iz sela Taliri kod Prištine, i tako za kratko prekinuo decenije vladavine Ferhatagića. Adem-paša Ferhatagić uspio je prije 1814. da istisne Talirovića, povrativši porodičnu vlast nad Novim Pazarom kao sultanov odani činovnik. Kao sultanov čovjek, on je u dva navrata skupljao velike vojske s kojima je pomagao bosanskim valijama Ali-paši i Sulejman-paši Skoplјaku da zasjednu u Travniku ili umire janjičare i pobunjene kapetane. Adem-paša je učestvovao u gšenju Hadži Prodanove bune te iste godine kada je imenovan. Također kao i njegov prethodnik Kurd-Mehmed-paša, i Adem-paši je pripala 1815. godine, u jeku Drugog srpskog ustanka, neprijatna dužnost da, nakon neuspješnog pokušaja da s novopazarskim vojnim odredom od 1.500 vojnika pod komandom Mahmud-age Ljaje i Jusuf‑age Balje deblokira opsjednuti Karanovac, postigne kompromisni dogovor s Milošem Obrenovićem da se muslimani vojnici i civili mogu mirno povući prema Novom Pazaru s oružjem i pokretnom imovinom, a da Karanovac preda ustanicima 13. jula 1815. godine. Tada je Adem‑paša poslao u znak pomirenja Milošu Obrenoviću poruku u stihovima:

“Diž’ se, bane, na jelove grane,

Kosi, bane, kako si počeo,

Al’ od kiše pričuvaj otkose.”

Bivši gospodar Novog Pazara Osman-paša nije, međutim, odustao od preuzimanja vlasti, pa je 1816. godine sakupio vojsku i napao Adem-pašu. Ferhatagić je u vojnom sukobu pobijedio svog suparnika, ali je neposredno nakon pobjede poginuo, poslije čega je pašinsku stolicu zaposjeo izvjesni Vali-paša, koji je smijenjen već 1817. godine.

Pašinski položaj nakon ove godine zauzeo je nekadašnji paša i gubitnik borbe iz 1816. godine Osman-paša Talirović, koji je izgleda uspio eliminirati opoziciju jer je kao paša stolovao dvanaest godina.

Protiv njega je na Pešteri 1822. godine izbila pobuna s centrom u selu Rasnu koju su predvodili Jusuf Balje i Salih Ugla, kao i sin Adem-paše Ferhatagića Deli Ibrahim. Nakon gušenja ove pobune, Deli Ibrahim Ferhatagić pobjegao je u Vidin.

Moć porodice Ferhatagić povratio je Ejup-paša, koji je sultanskim ukazom postavlјen za novopazarskog muselima, odnosno pašu, 1829. godine, jer je Osman-paša bio bolestan, a rat s Rusijom iziskivao je potrebu za sposobnim komandantom. Da on bude imenovan, pomogao mu je i Miloš Obrenović, koji se za njega zauzimao na Porti. Ejup-paša Ferhatagić primio je vlast neposredno pred početak sukoba centralne vlasti s Mustafa-pašom Bušatlijom i bosanskim begovatom. Za razliku od ostalih kapetana Bosanskog ejaleta, novopazarski koljenović priklonio se u ovom sukobu sultanu jer je odlukom centralnih vlasti njegova porodica ponovo zasjela na pašinsku stolicu, dok su se Ferhatagićevi suparnici još ranije tajno priklonili pobunjenicima. Godine 1831, za vrijeme uspjeha pobune bosanskih kapetana, Ejup-paša je kao sultanov pristalica bio primoran napustiti Novi Pazar i skloniti se prvo kod Jašar-paše u Prištinu, pa u Srbiju kod kneza Miloša, a zatim i među svoju srpsku raju na Kopaoniku i u Starom Vlahu. Nurudin-beg Kapetanović, čovjek bivšeg novopazarskog upravnika Osman-paše, privremeno je zauzeo kapetansko dostojanstvo u Novom Pazaru, ali ga je poslije nekoliko mjeseci ustupio Mustaj-begu Muratbegoviću. Početkom maja 1832. godine Novi Pazar se pokorio sultanovoj vojsci, čime je vlast Porte, odnosno Ferhatagića povraćena.

Ejup-paša po svom povratku na vlast ne samo da je povećavao postojeće poreze i dažbine već je tražio da se i one dažbine koje mu nisu date u godinama pobune retroaktivno isplate.

Bošnjačko stanovništvo omrzlo je Ejup-pašu još za vrijeme pokreta Husein-kapetana Gradaščevića, pa ni u novim okolnostima nije bilo dobro raspoloženo prema njemu. Predstojeće pripajanje dijela Novopazarske nahije Kneževini Srbiji još je više ozlojadilo Bošnjake koji su u paši vidjeli izdajnika islama i Osmanskog carstva, mada on za ovo nije snosio neposrednu krivicu. Početkom 1833. godine napetost je u Novom Pazaru i okolini dostigla vrhunac, pa su se širili glasovi da se muslimani spremaju da se prvo obračunaju s pašom, a onda i sa Srbijom. Anarhija je zavladala jer lokalni bošnjački uglednici, pa i cijela sela i oblasti, nisu ni početkom 1833. godine priznavali pašinu vlast. Paša se u novonastaloj situaciji pokazao kao vrlo vješt diplomata. Kneza Miloša uvjeravao je da će umiriti buntovne Bošnjake, dok je pred Pazarcima davao izjave i činio korake koji su izgledali kao pokušaj sprečavanja razgraničenja i prijetnje ratom Srbiji. Negativan odnos muslimanskog i pravoslavnog stanovništva prema Ejup-paši nastavljen je i narednih godina.

Paša se posebno zamjerio pešterskim Klimentama, koji su početkom 1836. godine planirali pobunu protiv njega.

Žalbe na Ferhatagića stizale su na Portu s potpisima i pravoslavnih i muslimana, a anarhija je već počela poprimati zabrinjavajuće razmjere. Sultan je na nemire aprila 1836. godine odgovorio smjenom Ejup-paše i za novog pašu u Novom Pazaru imenovao Halila Adempašića. Ferhatagić je po dobijanju ove vijesti pogubio svog nesuđenog nasljednika, a zatim prisilio muslimanske prvake u oblasti da od sultana traže produžetak njegove uprave. Nakon zločina i prisile izbila je opća pobuna muslimana u cijelom pašaluku, koju je Ejup-paša lahko ugušio pohapsivši ili pobivši pristalice rahmetli Adempašića.

Nezadovolјstvo žitelјa Novopazarskog sandžaka rezultiralo je do ljeta 1837. godine ujedinjavanjem pašinih podanika i protivnika bez obzira na vjeru i socijalni položaj. Srbi, Arbanasi i bošnjački uglednici Sjeničke, Novopazarske i Novovaroške nahije, vidjevši da žalbe i vijesti o zulumu i nezadovolјstvu svih podanika nisu stigle do sultana, poslali su zajedničku delegaciju s potpisima i pečatima u Istanbul kako bi smijenili pašu. Paša je saznao da je delegacija na putu, pa je poslao Tatare koji su poslanike presreli, zarobili, vratili u Novi Pazar i pogubili. Ejup-paša okupio je na Sjeničkom polјu potpisnike žalbe, njih oko hilјadu, pod izgovorom da sasluša žalbe, a zatim ih je opkolio vojskom i većinu bacio u tamnicu.

Srbi iz Nove Varoši bili su protiv paše u savezu sa svojim zabitom Derviš-begom, a u okolini Prijepolјa ustali su na oružje. Ejup-paša je sebi nadređenom bosanskom veziru Vedži-paši pobunu muslimana predstavlјao kao bunu protiv reformi Mahmuda II, a srpsko komešanje kao bunu raje povezanu s knezom Milošem, čime je stekao političku i vojnu podršku da se održi na vlasti. Ništa bolji odnosi između Ejup-paše i dijela njegovih podanika nisu bili ni u jesen i zimu 1837/1838. godine.

Ejup-paša je umro pod mističnim okolnostima sredinom aprila 1838. godine. Ubijen je u njegovom dvoru u Novom Pazaru. Postoji zanimljivo predanje vezano za Ejup-pašu u Novom Pazaru. Prema toj predaji, najveća slabost Ejup-paše bile su lijepe žene i, da bi do njih došao, nije birao puteve. Sagradio je prelijep i visok dvor u Novom Pazaru iz kojeg je s merakom mogao da posmatra komšinice u avlijama. Pošto je žena bosanskog vezira krenula iz Travnika za Istanbul, put je vodio preko Novog Pazara. Tada je bio običaj da se na ovom dugom putu putnici odmaraju po dva dana od napornog puta samo u gradu na rijeci Raški i u Jedrenu. Vezirova hanuma, lijepa kao dženetska hurija, odmarala se u Ejup-pašinom dvoru. Jako se svidjela Ejup-paši. Bacio je oko na vezirovicu. Tokom noći pod nepoznatim okolnostima Ejup-paša je obljubio vezirovu kadunu. Nakon toga, ona će nastaviti put prema Istanbulu. U međuvremenu su procurile vijesti o ovoj ljubavnoj avanturi Ejup-paše sa ženom bosanskog vezira i nedugo potom uslijedila je odmazda. Ejup-paša je nađen ubijen u njegovom dvoru.

Ejup-paša je izgradio veleljepni “dvor i konake” za svoju porodicu. Zgrada je bila najljepše novopazarsko zdanje iz osmanskog perioda. Bila je podignuta između ulice Rasima Halilovića (Domski sokak) i ulice Jugovića (Altun-alemski sokak) u naselju Jošanica. Do nje je bila izgrađena visoka kula, sazidana od kamena, u čijem je prizemlju bila hapsana (zatvor), a na spratu pašine kancelarije. Ejup paša je imao svoje kule i u Novopazarskoj Banji, gdje je bio smješten dio njegove vojske.

Ejup-paša je poznat i po obnovi Kurd Čelebijine džamije, koju danas Novopazarci zovu Ejup‑pašina ili Pašina džamija. Ona se nalazi u mahali Svojbor. O tome govori i tarih (natpis) na džamiji, gdje se spominje 1838. godina. Paša je ubijen pri kraju njene rekonstrukcije. Minaret je bio do pola izgrađen, tako da je džamija donedavno bila s krnjim minaretom.

Ejup-paša je sahranjen na novopazarskom groblju Gazilar. Iznad njegovog mezara pristalice su mu podigle turbe, ali njegovi protivnici su mu turbe porušili do temelja.

Period njegove vladavine u narodu je ostao upamćen kao “Ejup-pašine godine”.

SUDBINA PORODICE FERHATAGIĆ

Tako je okončana vladavina Ferhatagića novopazarskim krajem. Razjedinjenost muslimana i nepostojanje apsolutne prevlasti pristalica jedne porodice pokazalo se i nakon njegove smrti. Kandidati za pašinog nasljednika bili su Mehmed-beg, sin prethodnog paše Osmana, zatim član porodice Kapetanovića, srodnik paše iz vremena bosanske pobune, i Salih-beg Ferhatagić. Na kraju, pašaluk je naslijedio Jusuf-paša Kapetanović, kome je prvi zadatak po povratku na vlast bilo likvidiranje i izbacivanje iz službe Ejup-pašinih poreznika, pandura i srodnika.

U haremu Careve džamije u Sarajevu postoje dva mezara pripadnika novopazarske kapetanske i pašalarske porodice Ferhatagić: Hadži Derviš Abid-bega, sina Muhamed-paše Ferhatagića koji je preselio 1803. godine, i Muhamed-bega Ferhatagića koji je preselio 1807/08. godine.

Pripadnika porodice Ferhatagić nema više u Novom Pazaru. Od tri konkurentske porodice koje su se borile za vlast u Novom Pazaru i Sandžaku, još jedino postoji porodica Rizabegovića, koji su se ranije prezivali Muratbegovići, a još ranije Talirovići i potomci su Osman-paše Talirovića. Potomci Ejup-paše, iza kojeg su ostale dvije kćerke, po ženskoj liniji su novopazarski Tahirbegovići i Nedžibpašići.

 

 

 

 

PROČITAJTE I...

“Sevdalinka je, nesumnjivo, nastala pod utjecajem kur'anskih mekama, koje su na tlo Bosne i Hercegovine donijele Osmanlije. Ti su mekami u Bosni i Hercegovini doživjeli određene transformacije, pa ih vidimo suženijim i od turskih, a naročito od arapskih. Zato možemo i reći da danas postoji autentičan bosanski mekam na kojem se bazira kako sevdalinka, kao svjetovna forma, tako i islamska sakralna muzika, uključujući i ezan”

Hadž se ponekad poklapa s vrelim ljetnim mjesecima, što bi u budućnosti moglo biti opasno za hodočasnike koji većinu vremena na hodočašću provode napolju, navodi se u istraživanju objavljenom u Geophysical Review Lettersu.

PRIDRUŽITE SE DISKUSIJI

Podržite nas na Facebooku!