Umjetnost je tokom opsade Sarajeva postala više od stvaralaštva – bila je način da se sačuva dostojanstvo, pamćenje i ljudskost. Upravo tu priču donosi izložba "Svjedoci" jednog od najznačajnijih bosanskohercegovačkih umjetnika, Nusreta Pašića, otvorena u okviru WARM Festival 2026 u Galeriji Akademije likovnih umjetnosti Univerziteta u Sarajevu.

Po prvi put u Sarajevu na jednom mjestu predstavljeno je sedam Pašićevih radova nastalih tokom opsade grada te jedan rad realiziran neposredno nakon završetka rata. Kroz skulpture, objekte i instalacije umjetnik gradi snažan prostor sjećanja u kojem se prepliću lična iskustva i kolektivna memorija, svjedočeći razaranju, ali i nepokolebljivoj snazi umjetnosti da opstane čak i onda kada se čini da je sve izgubljeno.

Rođen u Sarajevu 1951. godine, Nusret Pašić pripada prvoj generaciji diplomaca Akademije likovnih umjetnosti u Sarajevu, gdje je kasnije proveo i najveći dio svoje profesorske karijere. Bio je profesor, prodekan i dekan Akademije, jedan od osnivača Obala Art Centra te autor kultne ratne izložbe "Svjedoci postojanja", postavljene 1992. godine u razrušenom kinu Sutjeska. Ta izložba ostala je upisana kao jedan od najsnažnijih simbola kulturnog otpora tokom opsade Sarajeva.

Dok su granate rušile grad, Pašić je iz ruševina prikupljao ono što je rat ostavljao iza sebe – cigle, razbijeno staklo, spaljeno drvo, pepeo, žicu, novine i knjige iz zapaljene Vijećnice. Materijale koji su svjedočili uništenju pretvarao je u umjetnička djela koja i danas govore o ljudskoj patnji, ali još snažnije o otpornosti duha.

Izložba "Svjedoci" obuhvata sedam radova nastalih tokom rata i vitraž prvi put predstavljen 1996. godine na izložbi Event Horizon u Irskom muzeju moderne umjetnosti u Dublinu. Kroz sve radove provlači se prepoznatljiv motiv izduženih ljudskih figura koje nose teret sjećanja, boli i vremena. One se pojavljuju na platnu i novinskom papiru, izrastaju iz spaljenih knjiga, oblikovane su od žice ili počivaju na ciglama, pretvarajući se u univerzalne simbole ljudskog stradanja i opstanka.

Posebnu vrijednost izložbi daje i videodokumentacija koja prikazuje nastanak i postavke ovih djela tokom rata i u godinama koje su uslijedile, podsjećajući da umjetnost nije bila samo odgovor na razaranje, već i način da se sačuva istina.

Izložbu "Svjedoci" možete pogledati do 26. jula u Galeriji Akademije likovnih umjetnosti u Sarajevu.