Od početka ruske invazije na Ukrajinu u februaru 2022. do jula 2025. godine, više od 75 istaknutih ruskih političkih, vojnih i poslovnih ličnosti preminulo je pod sumnjivim ili nerazjašnjenim okolnostima. Iako službena Moskva ove smrti uglavnom pripisuje samoubstvima, nesrećama ili prirodnim uzrocima, analitičari i zapadne agencije sugeriraju da su one dio složenih borbi za moć i uklanjanja prijetnji režim.

Sumnja u objašnjenja

Od februara 2022. godine, bilježi se značajan porast neobjašnjivih smrtnih slučajeva među ruskom elitom. To uključuje oligarhe, političare, vojne dužnosnike i osobe povezane s državnim strukturama.

Ruske vlasti ove smrti uglavnom opisuju kao samoubistva, padove s prozora, slučajna trovanja, srčane udare ili porodične tragedije. Međutim, zapadni mediji i analitičari izražavaju sumnju u ova objašnjenja, posebno s obzirom na visok status i bogatstvo preminulih

Roman Starovojt bivši je ministar prometa. Tijelo je pronađeno u Moskvi nakon navodnog samoubistva pištoljem koji mu je darovao Vladimir Putin. Njegova smrt uslijedila je nakon smjene s ministarske funkcije, a prethodno je bio guverner Kurske oblasti koju su napale ukrajinske snage.

Jevgenij Prigožin vođa plaćeničke grupe Wagner, poginuo je u avionskoj nesreći dva mjeseca nakon što je pokrenuo pobunu protiv Putina.

Padovi s prozora

Ravil Maganov predsjednik energetskog giganta Lukoil, preminuo je nakon navodnog pada s prozora moskovske bolnice. Lukoil je bila jedna od rijetkih ruskih kompanija koja se na početku invazije oglasila protiv rata.

Pavel Antov i Marina Jankina oligarh i finansijska direktorica zapadnog vojnog okruga, također su preminuli padom s prozora.

Sergej Protosenja, Aleksander Tjuljakov i Roman Malik bivši izvršni direktor Novateka, visoki menadžer u Gazpromu i pukovnik zadužen za mobilizaciju, počinili su navodno samoubistva vješanjem.

Ruski profesori i analitičari koji su pobjegli na Zapad, iako nerado komentiraju pod vlastitim imenom, sugeriraju da su ove smrti posljedica složenih borbi za moć, kontrole nad resursima i brzog uklanjanja potencijalnih prijetnji režimu.

Atmosfera straha

Sumnjive smrti stvaraju dodatnu atmosferu straha i nesigurnosti unutar ruske elite, što dodatno učvršćuje autoritarnu kontrolu i obeshrabruje disidentstvo.

Profesor Jeffrey Winters, politolog sa Univerziteta Illinois, ističe da je bogate ljude u Rusiji gotovo nemoguće ubiti bez odluke države, sugerirajući da ih uklanja "ista ruka koja im je i omogućila da postanu bogati i utjecajni".

BBC je ovaj fenomen nazvao "sindromom iznenadne smrti utjecajnih Rusa", a on nije počeo s invazijom na Ukrajinu. I prije februara 2022., najmanje 38 smrtnih slučajeva poslovnih ljudi bliskih Kremlju objašnjavalo se nesretnim ili misterioznim okolnostima, poput smrti Borisa Berezovskog.