Izraelski izvoz oružja po glavi stanovnika u 2025. godini bio je otprilike šest puta veći od izvoza SAD-a i 19 puta veći od izvoza Rusije, pokazala je nova studija, ukazujući na nevjerovatne razmjere izraelske namjenske industrije u odnosu na broj stanovnika.

Najnovije istraživanje palestinsko-američke autorice Susan Abulhawa otkrilo je da je Izrael 2025. godine izvozio oružje po stopi od oko 263 dolara po stanovniku, u poređenju sa 41 dolarom po osobi u SAD-u i 14 dolara u Rusiji. Ako se ovi podaci računaju samo u odnosu na jevrejsko stanovništvo Izraela, ta cifra raste na 340 dolara po osobi, što je oko osam puta više od američke stope i 25 puta više od ruske.

Nalazi su zasnovani prvenstveno na podacima Međunarodnog instituta za istraživanje mira u Stockholmu (SIPRI), čija baza podataka o transferu oružja prati glavne vrste konvencionalnog naoružanja. Iako SAD i dalje ostaju ubjedljivo najveći izvoznik oružja u apsolutnom smislu, Abulhawa je istakla da prilagođavanje izvoza broju stanovnika stvara dramatično drugačiju sliku.

Izrael je bio sedmi po ukupnom izvozu oružja u periodu od 2020. do 2025. godine, iza SAD-a, Francuske, Rusije, Njemačke, Kine i Italije. Međutim, kada se isti podaci podijele s brojem stanovnika, Izrael se znatno izdvaja ispred svih velikih zemalja izvoznica oružja. Njegov izvoz oružja po glavi stanovnika bio je otprilike 2,5 puta veći od onog u Norveškoj, koja mu je najbliži konkurent, te više od tri puta veći nego u SAD-u.

Studija je pokazala da ova dominacija nije rezultat samo jedne izuzetne godine. U posljednjih 25 godina, Izrael je gotovo svake godine bio ili najveći svjetski izvoznik oružja po glavi stanovnika, obično sa značajnom razlikom, ili se nalazio u samom vrhu.

Posmatrajući cijeli period od 1960. do 2025. godine koji obuhvata baza podataka, Izrael je također zabilježio najveći prosječni izvoz oružja po glavi stanovnika od svih zemalja, što iznosi 56 dolara po osobi svake godine tokom proteklih 65 godina. Istraživanje je otkrilo da se izraelska prednost nad konkurentskim izvoznicima posebno naglo povećala tokom protekle decenije.

Abulhawa je također ispitala izvoz oružja u odnosu na veličinu nacionalnih ekonomija, pokazujući koliko je trgovina oružjem duboko utkana u izraelski ekonomski model.

Prema podacima SIPRI-ja, izraelski izvoz oružja iznosio je oko 0,25 posto BDP-a u 2023. godini, što je tri puta više od ekvivalentnog udjela u Francuskoj i preko šest puta više nego u SAD-u, prenosi Middle East Monitor.

Ipak, SIPRI u svoje statistike ne uključuje veliki dio unosne izraelske trgovine dronovima, municijom, lakim naoružanjem, cyber tehnologijom, opremom za nadzor, uslugama i obukom. Koristeći sopstvene, šire podatke o odbrambenim ugovorima, Izrael je za 2023. godinu prijavio 13 milijardi dolara vrijednosti ugovora o izvozu oružja, što odgovara iznosu od oko 2,5 posto njegovog BDP-a.

Proporcionalno gledano, to čini izraelsku ekonomiju izvoza oružja oko osam i po puta većom od američke i skoro devet puta većom od francuske, navodi se u studiji.

Podaci ukazuju na to da, iako velike sile zarađuju više novca od oružja u apsolutnom iznosu, nijedna slična zemlja ne ostvaruje toliko izvoza u odnosu na broj stanovnika i veličinu ekonomije kao što to čini Izrael.