Nakon godina tajnih pregovora i angažmana srpske političke elite, investiciona firma Affinity Partners Jareda Kushnera zvanično je obezbedila 99-godišnju dozvolu za razvoj luksuznog kompleksa u Beogradu.

Kushner je zet bivšeg američkog predsjednika Donalda Trumpa i bio je viši savjetnik tokom Trumpove vladavine u Bijeloj kući od 2017. do početka 2021. Dogovor je naišao na ogorčenje u Srbiji, usmjereno uglavnom na historijski značaj zgrade — posebno što će američka kompanija razvijati simbol kampanje bombardovanja pod vodstvom Washingtona.

„Vlada Srbije je za partnera u ovom poduhvatu izabrala uglednu američku kompaniju koja će uložiti u revitalizaciju kompleksa bivšeg Saveznog sekretarijata za narodnu odbranu“, rekao je u pisanoj formi Goran Vesić, ministar građevinarstva i infrastrukture Srbije.

Novinarima nije bio omogućen pristup zvaničnom potpisivanju dokumenta između Vesića i Ashera Abehsera, dugogodišnjeg Kushnerovog saradnika koji predstavlja Affinity Partners u Beogradu.

Umjesto toga, na web stranici ministarstva objavljeno je saopštenje za javnost i jedna fotografija potpisivanja. I to uprkos Vesićevim obećanjima prije potpisivanja da će proces ubuduće biti transparentniji.

Pregovori o rekonstrukciji sjedišta Vojske Jugoslavije sa Trumpom i njegovom porodicom datiraju još od 2013. Tada je tadašnji premijer Ivica Dačić otkrio Trumpovo interesovanje za izgradnju luksuznog hotela na prestižnoj beogradskoj nekretnini.

Sadašnja vlada bila je primorana da prizna svoje pregovore sa Affinity Partners nakon što je opozicioni političar iznio detalje sporazuma ranije ove godine.

“Obnovićemo zgradu 25 godina nakon što je uništena u bombardovanju. Za četvrt vjeka nikome, prije ove vlasti, nije palo na pamet da renovira kompleks“, navodi se u Vesićevoj izjavi.

Trumpovi antiestablišmentski stavovi i njegovo prihvatanje autokrata dobro su usklađeni sa predsjednikom Srbije Aleksandrom Vučićem, koji je nedavno organizovao grandiozan doček kineskog predsednika Xi Jinpinga i odbija da učestvuje u sankcijama Rusiji. Kritičari sumnjaju da bi iskorištavanje ugovora s njegovim zetom mogao biti način da se isplati unaprijed za potencijalne usluge u slučaju druge Trumpove administracije, navodi list Politico.

Historijski značaj ove nekretnine, posebno njeno gađanje tokom NATO bombardovanja Jugoslavije uz podršku SAD-a, također izaziva snažna osjećanja među Srbima.

Vojni obavještajni centar je praktično postao neupotrebljiv i od tada je ostao uglavnom netaknut decenijama.

NATO bombardovanje Jugoslavije 1999. godine, nakon krvavih sukoba u Hrvatskoj, Bosni i Hercegovini i na Kosovu, ostaje primarni izvor srpskih nacionalističkih tvrdnji i pritužbi – naime da su oni bili nepravedno na meti Zapada zbog uloge njihove vlade u ratovima.

Svaki političar u Srbiji je iskoristio ovaj događaj da podstakne antizapadno i posebno antiameričko raspoloženje. To je također omiljena tema za razgovor ruskog predsjednika Vladimira Putina, koja se često koristi da se istakne navodna prekoračenje Zapada.

Ali to nije zaustavilo razvojne planove, uprkos ironiji da je američka kompanija uključena u preuređenje područja.

Vlada Srbije pokušala je da ublaži udarac najavom da će se na prostoru Kushnerovog kompleksa graditi i memorijalni kompleks.

„Spomen-kompleks će finansirati investitori i biće u vlasništvu Republike Srbije, koja će odlučivati ​​o programskom sadržaju kompleksa i njime upravljati“, objasnio je Vesić u saopštenju.

Ovo je pokrenulo više pitanja nego ublažilo strahove. Da bi memorijalni kompleks ili muzej posvećen žrtvama bombardovanja zaista odjeknuo kod Srba, trebalo bi da bude veoma kritičan prema SAD-u i NATO-u. Međutim, neki smatraju da je to nemoguće jer bi američka kompanija bila odgovorna za njegovo postavljanje.