Nedavno deklasificirani izraelski arhivski dokumenti bacili su dodatno svjetlo na pokušaje cionističke milicije da uspostavi odnos s nacističkom Njemačkom tokom 1930-ih i 40-ih godina.

Dokumenti, koje je objavio Haaretz, otkrivaju da su Avraham Stern i drugi članovi njegove "Sternove bande" (Lehi) nekoliko puta pokušali uspostaviti partnerstvo s nacističkom Njemačkom, djelimično na temelju zajedničkog protivljenja Britancima, koji su tada okupirali Palestinu, gdje se cionistički pokret nadao stvaranju jevrejske države.

Protjerivanje iz Evrope

Naftali Lubenchik, član Sternove bande, poslan je na sastanak s njemačkim predstavnicima. U dokumentu napisanom 1951. godine navodi se njegovo vjerovanje da nacistička Njemačka i njeni saveznici nisu težili "fizičkom uništenju jevrejskog naroda, već njihovom protjerivanju iz Evrope i koncentraciji na jednom mjestu..."

Dokumenti pokazuju da je u maju 1941. godine Eliyahu Golomb, de facto zapovjednik Hagane, glavne cionističke paravojne formacije koja je djelovala u Mandatnoj Palestini, rekao maloj grupi ljudi: "Imam informacije... o sumnji u vezi s grupom Jevreja koji imaju veze s neprijateljem."

- Prema informacijama, postoji čovjek koji je kontaktirao Nijemce. Taj čovjek je poznat; zove se S - rekao je Golomb.

Čovjek na kojeg je mislio bio je Stern, osnivač ekstremističke cionističke oružane grupe Sternova banda, koja se odvojila od milicije Irgun kako bi nastavila borbu protiv Britanaca tokom Drugog svjetskog rata.

Golombovi komentari zabilježeni su u to vrijeme u obavještajnom dokumentu Hagane pod nazivom "Kontakti s Osovinom", misleći pritom na nacističku Njemačku, fašističku Italiju i njihove saveznike.

Stern i nacistička Njemačka

Stern, poljski imigrant koji se doselio u Palestinu 1920-ih, zalagao se za pojačanu jevrejsku migraciju i protjerivanje "strane" britanske prisutnosti s onoga što je smatrao jevrejskom zemljom. Njegova mržnja prema Britancima bila je toliko intenzivna da je bio spreman pregovarati o savezu s nacistima kako bi ih izbacio iz Mandata.

Sternova milicija napadala je britanske i suparničke jevrejske ciljeve čak i dok je trajao Drugi svjetski rat. Irgun i Haganah, dvije druge glavne cionističke frakcije, uvele su moratorij na napade protiv Britanaca dok su se borile protiv nacista.

Prema pisanju Haaretza, historijski istraživački dokumenti otkrivaju nekoliko pokušaja Sternove bande da kontaktira njemačke zvaničnike. Jedan od tih pokušaja rezultirao je dokumentom u kojem se predlaže "aktivno partnerstvo" s Njemačkom u ratu, temeljeno na "zajedničkim interesima njemačke politike i jevrejskih nacionalnih težnji", te budući savez između jevrejske države i Njemačkog Reicha.

Jedan član Sternove bande, Natan Friedman (kasnije poznat kao Natan Yellin-Mor i budući član Knesseta), napisao je 1943. godine: "Njemačka još nije poražena i još uvijek bi mogla postati naš saveznik."

Ovi kontakti s nacističkom Njemačkom nisu uspjeli, ali ih je Haganah pomno pratila, izvijestio je Haaretz. Nakon niza smrtonosnih pljački banaka i pucnjava, britanske mandatne vlasti su ušle u trag Sternu, uhvatile ga i ubile 1942. godine u dobi od 34 godine.

U to vrijeme, njegovi postupci bili su izvor sramote za cionistički pokret, a Haganah je čak proganjala članove njegove grupe.

"Njemačka nema posebnih interesa u Palestini"

Jedan od dokumenata koje je objavio Haaretz opisuje Sterna kao osobu koja vjeruje da je Britanija "izdala jevrejski narod i da nikada neće dopustiti uspostavu jevrejske države".

- S druge strane, Njemačka nema posebnog interesa u Palestini, a budući da nacisti žele očistiti Evropu od Jevreja, ništa nije jednostavnije nego ih preseliti u vlastitu državu - navodi se o Sternovoj ideologiji.

U dokumentu je također navedeno da je Stern vjerovao da je "moguće postići praktičan sporazum s Nijemcima... treba otvoriti pregovore, a evropske Jevreje regrutirati u posebnu vojsku koja bi se probila do Palestine i osvojila je od Britanaca".

Masovno ubijanje

Dodatni dokumenti o kojima izvještava Haaretz navode da je Stern težio "preuzimanju kontrole nad cijelim Velikim Izraelom silom, uz pomoć strane sile - misleći pritom na naciste.

U intervjuu za Hossama Sarhana iz Middle East Eyea za njegov dokumentarac Stern, Yair, sin Avrahama Sterna, umanjio je značaj očevih ponuda nacistima, opisujući ih kao beznačajnu epizodu usmjerenu prema spašavanju Jevreja u Evropi. Tvrdio je da njegov otac nije mogao znati za Holokaust, budući da nacisti nisu formalizirali masovno ubijanje evropskih Jevreja sve do neposredno prije Avrahamove smrti.

Yair je također odbacio priznanja članova Sternove bande o njihovim nastojanjima da sarađuju s nacistima, tvrdeći da su ona vjerovatno data pod prisilom tokom ispitivanja od strane Hagane.