Neposredno uoči početka svjetske klimatske konferencije COP30 u brazilskom gradu Belemu (10-21. novembar) postalo je jasno da u borbu za zaštitu klime spada i borba protiv organizovanog kriminala. Jer, u Amazoniji su posljedice ekoloških zločina očigledne i pogubne.
Kriminalni sindikati kao što je Crvena komanda dominiraju ilegalnom trgovinom zlatom, tropskim drvetom i drogom.
- U ilegalnom rudarstvu Crvena komanda je najvažnija organizacija. Tome treba pridodati i nezakonite sječe i transport droge - objašnjava u jednom intervjuu Rodrigo Giringeli, profesor na Papinom katoličkom univerzitetu Rio Grande do Sula i član Brazilskog foruma za javnu sigurnost, piše DW.
Studija brazilskih obaveštajnih službi i Foruma za javnu sigurnost, objavljena u oktobru, zaključuje da su trgovina drogom, ilegalna eksploatacija zlata i trgovina ljudima najveće prijetnje stanovništvu i životnoj sredini u regionu.
- Profitabilni poslovi kartela podstaknuti su kombinacijom više faktora. Tu spadaju rast cijene zlata, slabo prisustvo države u amazonskom regionu te propusne granice sa susjednim državama, Kolumbijom, Peruom, Venecuelom, Bolivijom, Ekvadorom, Surinamom i Gvajanom - navodi se u izvještaju.
Još u decembru 2024. Forum za javnu sigurnost je u studiji "Nasilje u Amazoniji" upozorio na rastuću moć kartela.
- Situacija je zabrinjavajuća. Borba za kontrolu teritorija dovela je do ubistava i drugih kriminalnih aktivnosti te prouzrokovala nepopravljivu štetu.
Kontrola nad legalnim i ilegalnim ekonomskim aktivnostima na amazonskom području više nije samo pitanje javne sigurnosti, već i prepreka održivom razvoju - istaknuto je.
Prema podacima Foruma, širenje kriminalnih bandi iz jugoistočnog Brazila i njihovo savezništvo s lokalnim grupama napreduje "zapanjujućom brzinom". U Amazoniji su kriminalne frakcije prisutne u najmanje 260 općina, a polovina njih je pod dominacijom Crvene komande.
Čak i amazonska metropola Belem velikim je dijelom pod kontrolom frakcije Komande. Šta to znači, pokazuje istraživanje portala Intersept.
Neposredno prije početka klimatske konferencije, Crvena komanda je naredila da se svi radovi na proširenju trafostanice koja snabdijeva grad električnom energijom obustavljaju poslije 15 sati svakog dana.
Prema navodima Intersepta, brazilski ministar rudarstva i energetike Aleksandre Silveira odmah je zatražio pojačane sigurnosne mjere. To, međutim, nije prvi takav slučaj. Prema medijskim izveštajima, lokalna energetska kompanija prima prijetnje i zastrašivanja još od maja.
Za neka naselja u Belemu to znači da se stanovnici moraju pridržavati pravila koja određuju šefovi, izjavio je jedan mještanin za brazilske medije.
Nakon masakra u jednoj faveli u Rio de Žaneiru (29. oktobar), mnogi su se stanovnici Belema plašili odmazde. U policijskoj raciji protiv mafijaškog sindikata Crvene komande ubijeno je više od 120 osoba, od kojih su mnoge imale veze s tom kriminalnom organizacijom.
Nekoliko dana nakon masakra, predsjednik Lula da Silva naredio je angažovanje oružanih snaga tokom klimatske konferencije u Belemu. Takva vojna operacija sprovodila se i tokom drugih velikih događaja poput samita G20 u novembru 2024.
Brzo širenje Crvene komande iz Rija prema sjeveru zemlje također ima veze s velikim međunarodnim događajima. Naime, da bi se smanjio kriminal tokom Svjetskog prvenstva u fudbalu i Olimpijskih igara 2014. i 2016. godine, u Riju je uveden novi sigurnosni koncept – tzv. policija mira.
Stalno prisustvo policije u favelama dovelo je do povlačenja kriminalnih bandi, ponovnog funkcionisanja škola i vrtića, te smanjenja terora nad stanovništvom.
Međutim, prema procjeni brazilske obavještajne službe, upravo je taj uspjeh doveo do toga da se narkobande presele u druge dijelove zemlje.
- Kada su vođe bile primorane da napuste Rio, tražile su nova mjesta na kojima bi mogle da djeluju i organizuju se - izjavio je koordinator službe, Pedro de Souza Meškita.
Nastanak Crvene komande datira iz vremena brazilske vojne diktature (1964–1989). Sve je počelo udruživanjem političkih zatvorenika i običnih kriminalaca u ozloglašenom zatvoru Kandido Mendeš na otoku blizu Rio de Janeira. Cilj je bio spriječiti zločine među zatvorenicima i izboriti se za bolje zatvorske uvjete.
Danas je Crvena komanda izrasla ne samo u najmoćniji kriminalni sindikat u Brazilu, već i u cijeloj Latinskoj Americi. Nakon masakra u Riju u oktobru, politički pritisak na ovaj sindikat je porastao: 4. novembra brazilski Kongres osnovao je parlamentarnu istražnu komisiju koja treba da otkrije mrežu organizovanog kriminala i njegov prodor u političke i društvene institucije.
Prema mišljenju pravnika Aijale Kouta sa Univerziteta savezne države Para, Komanda već ima sve karakteristike međunarodnog narkokartela.
Početna
Najnovije
Najčitanije
Na vrh