fbpx

Sandžački Bošnjaci već činom rođenja postaju podanici

Pošto otvoreni oblici represije nisu dali očekivane rezultate, u zadnje tri decenije provodi se otvoreni ekonomski genocid. U Sandžaku ne stanuje riječ investicija. Građani su prepušteni ekonomskom beznađu i alarmantnoj sadašnjosti. Svi ekonomski putevi vode iz Sandžaka. Konvoji autobusa svakodnevno odvode sandžačku mladost u pravcu Zapada. Sandžak se polahko, ali sigurno pretvara u najveći starački dom na Balkanu.

Piše: Esad RAHIĆ

 

Sandžački Bošnjaci rađaju se, žive i umiru kao građani drugog reda. Nedostatak ravnopravnosti odavno je postao uobičajen i skoro prirodna životna okolnost. Narod kod kojeg otupi i izblijedi osjećanje vrijednosti slobode počinje i ropstvo prihvatati kao način života. Počinje da se zadovoljava golim biološkim vegetiranjem i opstankom. Sandžački Bošnjaci više su od jednog stoljeća izloženi različitim oblicima i stepenima represije. Cilj svih velikodržavnih planova bio je Sandžak bez Bošnjaka.

Narod koji je decenijama izložen egzodusu i pokušajima fizičke eliminacije svaku vremensku pauzu u kojoj nije bilo otvorenih nasrtaja na njegovu biološku supstancu smatrao je vrhuncem dobrih vremena i podnošljivog odnosa prema njemu. Sandžački Bošnjaci već činom rođenja postaju podanici. Od njih se traži besprijekorna lojalnost. Zauzvrat im se ne nudi ništa. Ma koliko bili odani, kontinuirano su “sumnjivo lice”.

Nikada nisu pitani u kojoj državi i pod kakvom vlašću žele da žive. Sve im je nametano jednim argumentom: silom i pravom jačeg. Pošto faktor snage nije bio na njihovoj strani, kao slabijoj strani dat im je samo jedan izbor: da ćute i trpe. Čak i Ustav Republike Srbije nam jasno i eksplicitno daje do znanja da je Srbija država srpskog naroda. Bošnjaci su, prema ovom najvećem zakonskom aktu, nepostojeća i amorfna demografska pojava.

Sandžački Bošnjaci izloženi su i terminološkom nasilju. Umjesto tradicionalnog i historijski utemeljenog naziva za ovu historijsku pokrajinu – Sandžak, u literaturi i medijima sve se više nameće vještački i novokomponirani naziv – Raška oblast. Pod tmurnim nebom besperspektivnog bitisanja njihova biološka supstanca i fizički prostor neprestano se topio i smanjivao. Srbijanski dio Sandžaka polahko se sveo na tri općine s većinskim bošnjačkim življem: Novi Pazar, Sjenicu i Tutin. I ove tri općine zlonamjerno su podijelili na dva okruga: Raški i Zlatiborski.

Pošto otvoreni oblici represije nisu dali očekivane rezultate, u zadnje tri decenije provodi se otvoreni ekonomski genocid. U Sandžaku ne stanuje riječ investicija. Građani su prepušteni ekonomskom beznađu i alarmantnoj sadašnjosti. Svi ekonomski putevi vode iz Sandžaka. Konvoji autobusa svakodnevno odvode sandžačku mladost u pravcu Zapada. Sandžak se polahko, ali sigurno pretvara u najveći starački dom na Balkanu.

Beograd je shvatio da sandžačke Bošnjake ne može nijedna srpska vlast držati u sukcesivnoj i perfektnoj pokornosti, kao što to mogu postići satrapi iz bošnjačkih redova. Čak i cijena ovog efekta pokazala se skoro zanemarljivom. Udomljenje, privilegije i karijera pojedinca – za slobodu cijelog njegovog naroda. Osvajanje slobode mukotrpan je i dugotrajan proces. Srpskom narodu potrošio je četiri stoljeća dok je sazreo za podizanje Prvog srpskog ustanka, ali okusivši slatke plodove slobode i samostalnosti, nije mu trebalo ni godinu i po do podizanja Drugog srpskog ustanka. Na samom početku Prvog srpskog ustanka, pored naređenja da se pale hanovi i muslimanske palanke, Karađorđe je naredio da se zapale kuće i svim onim Srbima koji su bili protiv ustanka i za kooperativni odnos prema osmanskoj vlasti.

Narod koji doživi iskustvo slobode i samostalnosti po cijenu života nikada više neće dozvoliti da bude pod tuđom vlašću. Ali sloboda se ne dobija u obliku poklona. Put ka slobodi kaldrmisan je upornom i odlučnom borbom. A do cilja stižu samo dobro organizirani narodi s jasno iskristaliziranom nacionalnom i državotvornom sviješću, koji znaju šta hoće i šta žele.

PROČITAJTE I...

U trenutku osnivanja, pa i dosta vremena u narednom periodu, SDA je više ličila na politički pokret nego na političku stranku. Ustvari, ona je predstavljala ostvarenje želja i ideja različitih generacija da Bošnjaci budu subjekt, a ne objekt u Bosni, kao što su do tada to uglavnom bivali. Naravno, ne mogu negirati da Bošnjaci nisu bili prisutni, naročito od sedamdesetih godina prošlog stoljeća, u javnom, kulturnom, pa i političkom i ekonomskom životu, ali ne na onoj razini na kojoj su to bili zaslužili i što im je uostalom i pripadalo

Nisu postojale bilo kakve prepreke, niti na unutrašnjem niti na vanjskom planu, da se SDA u stanju najveće krize i opasnosti koja može zadesiti neki kolektiv ne opredijeli za jednopartijski politički model i dugoročnu suspenziju bilo kakve demokratije. To je, štaviše, prvi instinkt svakog društva koje se nađe pred egzistencijalnom prijetnjom pred kakvom se našlo bošnjačko. SDA time ne bi napravila nikakav poseban presedan, tek bi nastavila s dotadašnjom uvriježenom (komunističkom) političkom praksom. Umjesto toga, odlučila se na promjenu dotadašnje društveno-političke paradigme i formiranje nove demokratske političke kulture, često i na štetu vlastitih interesa

PRIDRUŽITE SE DISKUSIJI

Podržite nas na Facebooku!