Sandžački Bošnjaci već činom rođenja postaju podanici

Pošto otvoreni oblici represije nisu dali očekivane rezultate, u zadnje tri decenije provodi se otvoreni ekonomski genocid. U Sandžaku ne stanuje riječ investicija. Građani su prepušteni ekonomskom beznađu i alarmantnoj sadašnjosti. Svi ekonomski putevi vode iz Sandžaka. Konvoji autobusa svakodnevno odvode sandžačku mladost u pravcu Zapada. Sandžak se polahko, ali sigurno pretvara u najveći starački dom na Balkanu.

Piše: Esad RAHIĆ

 

Sandžački Bošnjaci rađaju se, žive i umiru kao građani drugog reda. Nedostatak ravnopravnosti odavno je postao uobičajen i skoro prirodna životna okolnost. Narod kod kojeg otupi i izblijedi osjećanje vrijednosti slobode počinje i ropstvo prihvatati kao način života. Počinje da se zadovoljava golim biološkim vegetiranjem i opstankom. Sandžački Bošnjaci više su od jednog stoljeća izloženi različitim oblicima i stepenima represije. Cilj svih velikodržavnih planova bio je Sandžak bez Bošnjaka.

Narod koji je decenijama izložen egzodusu i pokušajima fizičke eliminacije svaku vremensku pauzu u kojoj nije bilo otvorenih nasrtaja na njegovu biološku supstancu smatrao je vrhuncem dobrih vremena i podnošljivog odnosa prema njemu. Sandžački Bošnjaci već činom rođenja postaju podanici. Od njih se traži besprijekorna lojalnost. Zauzvrat im se ne nudi ništa. Ma koliko bili odani, kontinuirano su “sumnjivo lice”.

Nikada nisu pitani u kojoj državi i pod kakvom vlašću žele da žive. Sve im je nametano jednim argumentom: silom i pravom jačeg. Pošto faktor snage nije bio na njihovoj strani, kao slabijoj strani dat im je samo jedan izbor: da ćute i trpe. Čak i Ustav Republike Srbije nam jasno i eksplicitno daje do znanja da je Srbija država srpskog naroda. Bošnjaci su, prema ovom najvećem zakonskom aktu, nepostojeća i amorfna demografska pojava.

Sandžački Bošnjaci izloženi su i terminološkom nasilju. Umjesto tradicionalnog i historijski utemeljenog naziva za ovu historijsku pokrajinu – Sandžak, u literaturi i medijima sve se više nameće vještački i novokomponirani naziv – Raška oblast. Pod tmurnim nebom besperspektivnog bitisanja njihova biološka supstanca i fizički prostor neprestano se topio i smanjivao. Srbijanski dio Sandžaka polahko se sveo na tri općine s većinskim bošnjačkim življem: Novi Pazar, Sjenicu i Tutin. I ove tri općine zlonamjerno su podijelili na dva okruga: Raški i Zlatiborski.

Pošto otvoreni oblici represije nisu dali očekivane rezultate, u zadnje tri decenije provodi se otvoreni ekonomski genocid. U Sandžaku ne stanuje riječ investicija. Građani su prepušteni ekonomskom beznađu i alarmantnoj sadašnjosti. Svi ekonomski putevi vode iz Sandžaka. Konvoji autobusa svakodnevno odvode sandžačku mladost u pravcu Zapada. Sandžak se polahko, ali sigurno pretvara u najveći starački dom na Balkanu.

Beograd je shvatio da sandžačke Bošnjake ne može nijedna srpska vlast držati u sukcesivnoj i perfektnoj pokornosti, kao što to mogu postići satrapi iz bošnjačkih redova. Čak i cijena ovog efekta pokazala se skoro zanemarljivom. Udomljenje, privilegije i karijera pojedinca – za slobodu cijelog njegovog naroda. Osvajanje slobode mukotrpan je i dugotrajan proces. Srpskom narodu potrošio je četiri stoljeća dok je sazreo za podizanje Prvog srpskog ustanka, ali okusivši slatke plodove slobode i samostalnosti, nije mu trebalo ni godinu i po do podizanja Drugog srpskog ustanka. Na samom početku Prvog srpskog ustanka, pored naređenja da se pale hanovi i muslimanske palanke, Karađorđe je naredio da se zapale kuće i svim onim Srbima koji su bili protiv ustanka i za kooperativni odnos prema osmanskoj vlasti.

Narod koji doživi iskustvo slobode i samostalnosti po cijenu života nikada više neće dozvoliti da bude pod tuđom vlašću. Ali sloboda se ne dobija u obliku poklona. Put ka slobodi kaldrmisan je upornom i odlučnom borbom. A do cilja stižu samo dobro organizirani narodi s jasno iskristaliziranom nacionalnom i državotvornom sviješću, koji znaju šta hoće i šta žele.

PROČITAJTE I...

Do džamije se od visoke trave, guste šikare, neprohodnih žbunova i korova, te ostalog rastinja kojem se ni imena ne zna, skoro i ne može doći. Usred mesdžida nikla je povisoka smokva, a miris nane, ćubre i drugog ljekovitog bilja budi čudna osjećanja i nostalgiju za nekim neproživljenim životima i vremenima. Za to je vjerovatno kriv i kameni mihrab koji se ne može ne primijetiti čim se uđe u prostor za klanjanje. Grandiozan i gord, odolijevao je stoljećima, pa poručuje da su u njemu ratove i borbe vodile stotine imama (mihrab – ar. mjesto gdje se vodi borba, rat), te da je, uprkos današnjem izgledu, iz svake izašao ipak kao pobjednik. Ali, ono što nisu uspjeli vrijeme i ljudi možda će učiniti puzavica koja je preplavila zidove ove hercegovačke krasotice, pa džamija više ne ostavlja dojam molitvenog prostora već neke evropske srednjovjekovne skrivene citadele

S pravom se može ustvrditi da je Hasan Duraković pripadao onom tipu ljudi koje krasi nevjerovatna energija i entuzijazam, iz čega je proisticao veliki aktivizam na vojnom, političkom, ali i općenito društvenom planu. On je bio čovjek kojem ništa nije bilo teško uraditi, od organizacijskih i tehničkih poslova do rizičnih i smionih poteza koji su imali sudbonosan značaj za početno vojno organiziranje odbrane bužimskog i bosanskokrupskog kraja. Za nepune četiri decenije svog dunjalučkog života, a posebno kratkog ratnog puta, Hasan je u pozitivnom smislu odradio puno posla i ostavio neizbrisiv trag

PRIDRUŽITE SE DISKUSIJI

Podržite nas na Facebooku!