fbpx

Opozicija iscrpljuje turski narod

Vanjska politika tema je opozicije isključivo kao poligon za kritizerstvo Vlade i predsjednika Turske. O konstruktivnosti je iluzorno govoriti, a jedina vanjskopolitička “vizija” opozicije jeste raskantati predsjednički sistem, pa šta košta da košta. Zar to nije unutrašnja politička vizija? Nije, niti je unutrašnja politička niti je “vizija” opozicije, nego je na Zapadu priželjkivani povratak na pasivnu Tursku – “za Zapad najbolji Turčin jeste usnuli Turčin”

 

Piše: Bojan BUDIMAC

“Rastuća kriza na istočnom Mediteranu i Egeju, koja svakodnevno dobija nove dimenzije, ista je stvar kao i opsada Osmanskog carstva koja je uslijedila nakon njegovog kraha prije jednog stoljeća. Frontovi koji su tada bili uspostavljeni na osmanskoj teritoriji danas se ponovo uspostavljaju protiv Turske u istim regijama. Grupe i zajednice koje su tada puštene s lanca protiv Osmanlija danas se pozicioniraju na front protiv Turske”, piše İbrahim Karagül, glodur dnevnika Yeni Şafak, u kolumni od ponedjeljka. Fakat, potrebno je napraviti (ekstremnu) podjelu da bi se problemi istočnog Mediterana i Egeja posmatrali posebno od dešavanja u Siriji (i. e. pokušaja formiranja PKK-istana), sjevernom Iraku i/ili Libiji. Zapravo, treba patiti od tunelskog vida pa ne vidjeti šta se događa u regiji i pred kakvim se “izazovima” (eufemizam za opasnosti) nalazi Turska.

U tako vrućim međunarodnim okolnostima i okruženju očekivalo bi se da se opozicija u Turskoj (konstruktivno) bavi vanjskom politikom barem koliko i unutrašnjom. Međutim, kada je turska vojska, oslobođena izdajničkih FETÖ elemenata koji su je sprečavali čak i da efektivno štiti južnu granicu, počinjala antiterorističke akcije “Eufratski štit” (2016) protiv ISIL-a, “Maslinovu granu” (2018) i “Izvor mira” (2019) kako bi spriječila stvaranje terorističkog koridora (pomenuti PKK-istan) na svojoj južnoj granici, opozicija je svoje oštro negodovanje izražavala pitanjem “a šta ćemo mi u Siriji?”. Isto je pitanje važilo za Libiju, gdje je Turska spriječila ratnog kriminalca Haftara da preuzme glavni grad i obori međunarodno priznatu vladu. Istina, danas se pitanje “šta ćemo mi na istočnom Mediteranu?” ne postavlja. Bilo bi apsurdno da se postavlja s obzirom na to da je lider glavne opozicione partije Republikanske narodne partije (CHP) prošle godine, “nesvjestan” tada već poodmaklih turskih aktivnosti glede istraživanja nafte i gasa na istočnom Mediteranu, “ogorčeno-pravednički” zaključio da “su svi tamo” i upitao se “a zašto Turske tamo nema?”. Doduše, nije nezamislivo da se danas-sutra ne zapita “šta ćemo tamo?” ako se imaju u vidu svi oštri (vratolomni) zaokreti CHP-a.

Drugim riječima, vanjska politika tema je opozicije isključivo kao poligon za kritizerstvo Vlade i predsjednika Turske. O konstruktivnosti je iluzorno govoriti, a jedina vanjskopolitička “vizija” opozicije jeste raskantati predsjednički sistem, pa šta košta da košta. Zar to nije unutrašnja politička vizija? Nije, niti je unutrašnja politička niti je “vizija” opozicije, nego je na Zapadu priželjkivani povratak na pasivnu Tursku – “za Zapad najbolji Turčin jeste usnuli Turčin”, piše kolumnista dnevnika Akşam Kurtuluş Tayiz.

Može se reći da je ono što turska opozicija radi sve samo ne uspavljivanje Turaka, možda iscrpljivanje, s jedne strane naporno do bola, a s druge zanimljivo za posmatranje (ako čovjek ima dobar stomak).

A šta je to što radi? Paaaa, 24/7 traga za “krovnim” (zajedničkim) kandidatom za predsjednika republike, te punom parom radi na učvršćivanju i proširivanju konstrukta koji se naziva Nacionalni savez. Podsjećanja radi, Nacionalni savez formiran je prije parlamentarnih i predsjedničkih izbora 2018. i zvanično se sastojao od CHP-a, Dobre partije (İP) i Sadet partije (SP). Nezvanično se toj političkoj papazjaniji (“ljevičari, socijaldemokrate”, “desničari nacionalisti” i “religiozni konzervativci” – naglasak na znacima navoda) priključila “kurdska” Demokratska partija naroda (HDP), a zapravo političko krilo terorističke organizacije poznate kao PKK.

Od uspjeha CHP-a na lokalnim izborima prošle godine, za koje u najvećoj mjeri može zahvaliti tom “tajnom” koalicionom partneru, HDP zahtijeva da se odnosi u tom grupnjaku ozvaniče. Nije to klasičan zahtjev za podjelom kolača, odnosno plijena, po nekim napisima, s te je strane HDPKK već namiren tako što im je gradonačelnik Istanbula prepustio “Ispark”, javno preduzeće koje kontrolira gradske parkinge (ogromna lova). To je mnogo više od toga i podrazumijeva da CHP, İP i ostali prihvate da stoje na istoj (političkoj) platformi s teroristima koji se kriju po pećinama planinskog masiva Kandil u sjevernom Iraku. Drugim riječima, to je zahtjev da se CHP udalji od svih principa na kojima bar deklarativno počiva.

Za mnoge članove CHP-a koji su teško progutali i zvanični dio saveza to je nepremostiva prepreka. Bivši zastupnik CHP-a u Turskom parlamentu Barış Yarkadaş prošle nedjelje na (sve CHP televiziji) Halk TV izjavio da je, uslijed udaljavanja CHP-a od sopstvenih principa, partija izgubila gotovo 70 hiljada članova u posljednjih 18 mjeseci. Naveo je i precizne podatke po gradovima i ponekim općinama – u posljednjih 18 mjeseci samo u Istanbulu 41 hiljada i 157 članova podnijelo je ostavku. No, već upotrijebih rečenicu “šta košta da košta”.

U centru najnovijih lomova unutar CHP-a jeste predsjednica istanbulskog odbora Canan Kaftancioğlu, odnosno njeno odbijanje da oca nacije nazove punim imenom i izmišljenim prezimenom. Umjesto Mustafa Kemal Atatürk, ona uporno upotrebljava samo Mustafa Kemal. Posmatračima sa strane može zvučati trivijalno (i surealno) da se o tome tako žučno raspravlja danima i ne samo unutar CHP-a, ali upotreba prvog ili (samo) drugog snažni su ideološki markeri. Markar Esayan, zastupnik AKP-a u Turskom parlamentu i kolumnista dnevnika Akşam, piše: “Postoji vrlo ozbiljna ideološka razlika između upotrebe Mustafe Kemala i Mustafe Kemala Atatürka. Na ovaj način od CHP-a, koji M. K. Atatürka smatra neospornim i savršenim u cjelini, stižemo do CHP-a Kemala Kılıçdaroğlua, koji ga otvara za raspravu / kritiku u jednom aspektu dijeljenjem na dva dijela, a s tog aspekta i likvidaciju. Tako će borac za slobodu koji Kurdima obećava autonomiju biti “dobri” Mustafa Kemal, dok će vođa koji je naredio masakr u Dersimu (čije su žrtve bili Kurdi i aleviti, moja primjedba) biti Atatürk. Glasači kemalista neće biti probuđeni iz drijemeža dok ih uklanjaju kao prepreku za novu transformaciju CHP-a.”

Kada se ovo razumije, onih 70 hiljada o kojima govori Yarkadaş i ne čini se tako velik broj (naravno, CHP demantira svog bivšeg zastupnika, ali ne baš snažno i uvjerljivo). Nimalo lakše nije ni liderki Dobre partije Meral Akşener da natjera svoje članstvo da proguta savezništvo s političkom filijalom PKK-a. Tvrd obraz dozvoljava joj da “zaboravi” da ju je Canan Kaftancioğlu koliko prošle godine (dakle, savez uveliko funkcionira) nazvala “potrošenom prljavom političarkom”, ali to je mnogo lakše od prethodnog.

Isto tako se može reći da ni HDP-u nije lahko uvaljivanje u kolo s Akşenerovom. No, proteklih sedmica dosta se pričalo o “simpatičnoj” epizodi njuškanja između (lidera) ove dvije partije. Selahattin Demirtaş, bivši lider HDP-a koji se nalazi u zatvoru zbog odgovornosti za nerede koji su odnijeli oko pedeset života u kurdsko-kurdskim sukobima oktobra 2014, napravio je prvi korak. U “romantično” složenom pismu objavljenom u novinama napisao je da bi, da je na slobodi, s porodicom jednog jutra zakucao na vrata Akşenerove i rekao: “Mi smo došli na doručak.” Liderka Dobre partije, koliko odmah, pozvana je u jutarnji program Fox TV-a, gdje se pohvalila poznavanjem jugoistočnih običaja, te da zna i da se zavađeni u krvnoj osveti primaju u kuću (na doručak) ako zakucaju na vrata, a poslije toga (doručka) se ciklus neprijateljstava nastavlja ondje gdje je stao. To je prilično providan višeslojni odgovor, u najvećoj mjeri namijenjen njenim glasačima – doručak je primirje za izbore, ali ne brinite, nismo se mi (zauvijek) pomirili.

Ako još nije jasno zašto je potreban čvrst stomak ili (poslovična) memorija zlatne ribice za posmatranje opisanog, možda nije zgoreg pomenuti topao odnos koji je nastao posjetom lidera CHP-a sjedištu nove Partije budućnosti Ahmeta Davutoğlua. Sva sreća pa pandemija sprečava grljenje i ljubljenje dva lidera, koji su ne u tako davnoj prošlosti razmjenjivali uvrede preko kakvih (običan) čovjek ne može preći.

Pri svemu tome ne treba zaboraviti da je “muzička podloga” za sve goreopisano izjava američkog predsjedničkog kandidata Joea Bidena: “Ono što mislim da bismo trebali raditi jeste da sada pristupimo sasvim drugačijem pristupu njemu (predsjedniku Erdoğanu), jasno stavljajući do znanja da podržavamo opoziciono vodstvo. Još uvijek smatram da, ako bismo se izravnije angažirali kao što sam ja to činio, možemo podržati one elemente turskog rukovodstva koji još uvijek postoje i dobiti više od njih, ohrabriti ih da mogu poraziti Erdoğana. Ne pučem, ne pučem, već izbornim procesom.”

Ne može biti providnije.

 

 

PROČITAJTE I...

Godinama kasnije, Katolička crkva pokušala je urediti festival kako bi konačno ukinula keltska vjerovanja. Tako je 610. godine papa Bonifacije IV 13. maj proglasio praznikom “kršćanskih mučenika”. Njegov potez nije bio previše uspješan pa je papa Grgur III u osmom stoljeću proglasio 1. novembar za praznik kršćanskih mučenika (Svi sveti), što se poklapa sa datumom proslave Samagina.

PRIDRUŽITE SE DISKUSIJI

Podržite nas na Facebooku!