fbpx

Nekažnjeni zločin nad Bošnjacima Priboja

Tokom 1992. i 1993. godine iz svih sela općina Priboj i Pljevlja, uz granicu s Bosnom i Hercegovinom, bošnjačko stanovništvo je iseljeno. U selu Bukovici, u općini Pljevlja, osam Bošnjaka je ubijeno, nekoliko desetina kuća je zapaljeno i opljačkano, a nekoliko stotina Bošnjaka protjerano iz domova.

 

Osamnaestog februara navršilo se 27 godina od napada Vojske Jugoslavije na sandžačko selo Kukurovići. U tom je napadu selo spaljeno, a troje mještana Bošnjaka je ubijeno. Za ovaj zločin nad civilima, građanima Srbije, niko nije odgovarao, a Srbija žrtvama nije pružila odgovarajuće priznanje i obeštećenje.

“Selo Kukurovići nalazi se na tromeđi Srbije, Crne Gore i Bosne i Hercegovine, u kojoj se tada odvijao oružani sukob. Napadu na selo prethodilo je stacioniranje pripadnika Užičkog korpusa VJ na uzvišenja koja ga okružuju, kao i višemjesečno maltretiranje, pljačkanje i zastrašivanje njegovih stanovnika koje je uzrokovalo odlazak velikog broja njih. Tog 18. februara 1993. godine, pripadnici VJ izvršili su pješadijski i minobacački napad na Kukuroviće. Preostali mještani pobjegli su iz sela, a njihova imovina je uništena i zapaljena. Kada se dva dana kasnije njih nekoliko vratilo u selo, zateklo je zgarišta i pobijenu stoku, a u spaljenim kućama tijela troje ubijenih staraca – Uzeira Bulutovića, Mušana Husovića i Fatime Sarač. U aprilu iste godine, kada u selu više nije bilo stanovnika, zapaljeno je još osam kuća”, stoji u ranijim izvještajima Fonda za humanitarno pravo (FHP) i Sandžačkog odbora za zaštitu ljudskih prava i sloboda.

Predsjednik Odbora za zaštitu ljudskih prava i humanitarnu djelatnost Priboj i novinar Džemail Halilagić ukazao je da 27 godina od ovog zločina odgovornih nema, ali i da više organizacije za ljudska prava ne govore i podsjećaju na ovaj zločin.

“U Sandžaku svaki građanin zna da je Užički korpus Vojske Jugoslavije bombardovao svoju teritoriju, ubio troje Bošnjaka i spalio selo. Selo Kukurovići se nalazi uz samu granicu s Bosnom, ali za srpsku politiku u njemu je živjelo stanovništvo koje je trebalo ukloniti.

Ovaj školski primjer genocida velikosrba nad Bošnjacima ni do danas nije procesuiran, što na najupečatljiviji način svjedoči o stvarnom odnosu države Srbije prema bošnjačkom stanovništvu Sandžaka”, rekao je Halilagić, podsjetivši da je Viši sud u Beogradu državu Srbiju proglasio odgovornom, ali Apelacioni sud “ne zna” koja je jedinica bombardirala selo.

“Zločinci su mještanima poznati i slobodno žive kao normalni građani. Osnovni cilj ove kampanje etničkog čišćenja Bošnjaka sa elementima genocida je čišćenje od nesrba graničnog pojasa uz Bosnu i Hercegovinu i odvajanje bošnjačkog vezivnog tkiva sa matičnom zemljom”, smatra Halilagić.

Dodaje da je ova akcija državnog terora nad Bošnjacima bila sinhronizovana sa akcijom etničkog čišćenja i zločina u susjednoj Bukovici, u opštini Pljevlja u Crnoj Gori, kada su srpski vojnici kidnapovali članove dvije bošnjačke porodice i odveli ih u Čajniče, a potom neke likvidirali.

Prvostepenom presudom nakon postupka protiv Republike Srbije, u ime 20 mještana Kukurovića, pokrenutim od strane Fonda za humanitarno pravo (FHP), 9. jula 2007. godine, utvrđeno je da su se prije napada jedinice Užičkog korpusa VJ nalazile u neposrednoj blizini sela i da je u minobacačkom i pješadijskom napadu na Kukuroviće tog dana uništena imovina mnogih mještana.

Tokom 1992. i 1993. godine iz svih sela općina Priboj i Pljevlja, uz granicu s Bosnom i Hercegovinom, bošnjačko stanovništvo je iseljeno. U selu Bukovici, u općini Pljevlja, osam Bošnjaka je ubijeno, nekoliko desetina kuća je zapaljeno i opljačkano, a nekoliko stotina Bošnjaka protjerano iz domova.

Selo Kukurovići nalazi se na teritoriji Srbije u općini Priboj, uz samu tromeđu Srbije, Bosne i Hercegovine i Crne Gore, a do početka 1993. godine bilo je u potpunosti naseljeno bošnjačkim stanovništvom. Na području oko Kukurovića nije bilo ratnih dejstava, niti su se u selu nalazile bilo kakve oružane formacije.

Ipak, krajem 1992. godine položaje na uzvišenjima oko sela zauzeli su pripadnici Užičkog korpusa VJ. Nakon maltretiranja i prijetnji, mnogi su Bošnjaci napustili svoje kuće, a progon je kulminirao 18. februara, kada je nakon minobacačkog napada selo srušeno, a troje Bošnjaka ubijeno.

FHP je 2007. godine u ime protjeranih mještana pokrenuo i parnični postupak protiv države radi naknade materijalne štete zbog uništenja imovine. Međupresudom Višeg suda u Beogradu iz 2013. godine utvrđena je odgovornost Srbije za ratni zločin u selu Kukurovići, što je bila prva presuda kojom se utvrđuje odgovornost države za ratni zločin koji su pripadnici srpskih snaga počinili na teritoriji Sandžaka tokom devedesetih godina.

Ovu presudu je, međutim, ukinuo Apelacioni sud u Beogradu 2014. godine i predmet vratio na ponovno suđenje. Viši sud u Beogradu je, nakon ponovljenog postupka, zauzeo potpuno drugačiji stav nego ranije. U obrazloženju stoji da je sud poklonio vjeru iskazima mještana, osim u dijelu u kome su tvrdili da je Vojska SRJ uništila spornu imovinu, jer oni “nisu bili neposredno prisutni prilikom uništavanja predmetne imovineˮ. Pored toga, sud je tužbene zahtjeve proglasio i zastarjelim. Ovu presudu je u novembru 2015. potvrdio i Apelacioni sud, a od tada se predmet nalazi pred Ustavnim sudom Srbije.

U odvojenom postupku, kćerke i sin ubijenog Mušana Husovića potraživali su od države naknadu nematerijalne štete za pretrpljene duševne bolove zbog ubistva oca. Nakon što su svi njihovi zahtjevi odbijeni kao zastarjeli, Ustavni sud je odbio njihove ustavne žalbe i time potvrdio presude nižih sudova. Evropski sud za ljudska prava je odbacio predstavku članova porodice Mušana Husovića u novembru 2016. godine, zauzevši stav da se radi o događajima iz 1993. godine, kada Evropska konvencija o ljudskim pravima nije važila za Srbiju.

Nijednom stanovniku Kukurovića nije priznat ni status civilne žrtve rata.

Vlada Srbije je na prijedlog tadašnjeg ministra bez portfelja Sulejmana Ugljanina 2013. godine usvojila “Programa za povratak izbeglih i raseljenih Bošnjaka iz opštine Priboj u periodu 1991–1999. godine” koji je predviđao obnovu uništenih kuća i infrastrukture.

Za ovaj Program su iz budžeta izdvajana sredstva do 2015. godine, nakon čega se on nije dalje realizovao i nisi podignuti domovi svih prognanih.

U Kukurovićima je obnovljena 21 kuća, danas su stalno su nastanjene dvije bošnjačke porodice, a tokom ljeta boravi oko 20 mještana koji obrađuju zemlju. /anadolija/

PROČITAJTE I...

Koliko će se naš svijet promijeniti u narednim mjesecima, teško je i zamisliti, ali promjene koje smo doživjeli za nekoliko dana takve su da bi trebala desetljeća da se provedu u normalnim okolnostima. Čitave zemlje postale su socijalni eksperimenti. U svega nekoliko sati donesena je odluka da se kompletan obrazovni sistem preseli na internet. Niko se nije bunio. U normalnim okolnostima za provođenje takve odluke trebale bi godine. Kada bi to u normalnim okolnostima firme dopustile rad od kuće? Prisustvujemo epohalnim promjenama i imamo “privilegiju” da ih promatramo uživo, iz prvog reda

PRIDRUŽITE SE DISKUSIJI

Podržite nas na Facebooku!