fbpx

Kakvu sliku o Turskoj grade srbijanski mediji i institucije: Najcrnja moguća antiturska propaganda

Bedasta ideja da je vraćanje statusa džamije Aja Sofiji upereno protiv hrišćanstva (ni manje ni više), koja se plasira u “građanskim”, “liberalnim” i “ljevičarskim” medijima u Srbiji, po bedastoći je prevaziđena jedino još bedastijom idejom o “zelenoj transverzali” koja se valja u medijima drugog, nacionalističkog i/ili nacionalsocijalističkog dijela političkog spektra

 

Piše: Bojan BUDIMAC

Literarni (?) epileptički napadi glede vraćanja statusa džamije Aja Sofiji ne prestaju u srbijanskoj štampi. Dobro, isto se može reći za regiju i u krajnjoj liniji zapadni dio svijeta. Međutim, nešto što bode oko kada je riječ o reakcijama iz Srbije jeste to kako su se inače disonantni glasovi širokog političkog spektra ujedinili u jedan. Rovove i municiju, “argumente” i rječnik dijele oni koji se u normalnim okolnostima ne bi ni štapom dirali, a kamoli učestvovali zajednički u bilo čemu. Kad pomenuh rječnik, on je nedvosmisleno orijentalistički, ali da li to nekog treba iznenaditi? U svakom slučaju, spomenuti široki dijapazon ponukao me je da se malo osvrnem na sliku koju srbijanski mediji i institucije grade o Turskoj… pa… otkako postoje.

I sultan i kalif naslov je kolumne Borivoja Erdeljana u dnevniku Danas (15. juli), perjanice tzv. “građanske” Srbije. Borivoj Erdeljan ugledni je novinar koji je dobar dio svoje šezdesetogodišnje karijere gradio kao dopisnik i/ili specijalni izvještač s Bliskog istoka. Za razliku od Boška Jakšića (o kome će biti riječi kasnije), Erdeljan orijentalizam ne ispoljava direktno preko rječnika, pa je sintagma naslova preuzeta iz teksta malo iznenađujuća. Međutim, ko je tri dana prije te kolumne gledao nastup Borivojeve kćerke Jelene Erdeljan, profesorke historije umjetnosti na Beogradskom univerzitetu, na televiziji Nova S (također perjanica tzv. “građanske” Srbije), mogao ju je prepoznati.

Sam tekst, osim “detalja” da je odluka Državnog vijeća Turske o Aja Sofiji donijeta zbog “sumnjivog potpisa”, nema drugih faktografskih grešaka, ali zato orijentalizam probija iz svake rečenice. Možda najviše iz sljedeće: “’Necivilizacijski čin autokrate’, kako ga mnogi nazivaju, razuman svet (naglašavanje moje) ocenjuje kao ‘odavno pripremanu pobedu verskih konzervativaca i nacionalista’, koju im sada daruje vladar.” “Iracionalnost” vječitog Drugog najklasičniji je lajtmotiv orijentalizma, a Erdeljan je preventivno iracionalnim proglasio sve koji ne smatraju vraćanje statusa džamije Aja Sofiji “necivilizacijskim”.

No, za razliku od kćerke, Borivoj Erdeljan bar naziva Istanbul njegovim zvaničnim imenom. Tokom cijelog spomenutog nastupa profesorka univerziteta Jelena Erdeljan uporno je Istanbul zvala “Carigradom”, što je u potpunoj suprotnosti s pretjerano naglašenim poštovanjem prema Atatürku i njegovih šest principa (s posebnom zaljubljenošću u laicizam) u koje bi da okuje Tursku za sva vremena. Naime, Istanbul je zvanično postao Istanbul 1930. godine. O neprepoznavanju retrogradnosti bar tri od šest kemalističkih principa – nacionalizma, populizma i etatizma – ne bih. Zapravo, dr. Jelena se pohvalno izražava o kemalističkom nacionalizmu, onom nacionalizmu koji je u ime nasilne asimilacije počinio mnogo zla. Taj se, pretpostavljam, razlikuje od poimanja turskog nacionalizma iz gore citirane rečenice Borivoja Erdeljana.

Kakav je to poriv da grad u drugoj zemlji nazivaš imenom koje spada u historiju? Kakvo se nepoštovanje prema savremenoj državi iskazuje time? Ova (retorička) pitanja dobijaju obrise odgovora kada se uoči da drugi kolega s Beogradskog univerziteta (s istog Filozofskog fakulteta) također nevoljno piše Istanbul i vrlo rado koristi Konstantinopolj ili Carigrad, a žitelje Istanbula naziva “Carigrađanima”. Dr. Vlada Stanković, koji od marta prošle godine redovno objavljuje na portalu Peščanik – treće i najradikalnije perjanice tzv. liberalno-progresivne Srbije, profesor na pomenutom fakultetu, ujedno je i upravnik Centra za kiparske studije. Za šta? “Kiparske studije”, dobro ste pročitali. Uzgred, dr. Jelena Erdeljan jedan je od osnivača tog u svijetu jedinstvenog centra. Od 34 objavljena teksta, 24 ukazuju na to da dr. Stanković boluje od akutnog oblika onoga što se ovdje naziva “opsesivno-kompulsivni poremećaj Erdoğanom”. To je blago rečeno. Rečeno bez političke korektnosti, ti tekstovi profesora Beogradskog univerziteta spadaju u najcrnju moguću antitursku propagandu.

Propagandu koja smrdi po gülenističkoj propagandi do neba. Uzmimo za primjer tekst od 30. marta Globalni Černobil 2: odgovornost, najopasnija reč. Tekst je o pandemiji Covid-19 i između ostalih laži sadrži i ovu: “Prve reakcije još jednog neodgovornog političara, turskog predsednika, bile su pomalo drugačije. Predstavljajući se dugo kao država bez ijednog slučaja virusa, glavna tačka državne propagande je bio čudesni turski gen koji sprečava da Turci dobiju ovu bolesti.” S obzirom na činjenicu da nijednog sekunda državna propaganda (ma šta to značilo) nije valjala nikakvu teoriju o genetičkoj zaštićenosti Turaka, odmotavanje ove propagandne egzibicije vodi jasno ka terorističkoj organizaciji fetulahdžija (FETÖ).

Fakat je da je neki pajac s titulom dr., PhD, bla bla, titulom biohemičara ili koznačega bio dio 48-časovnog novinskog ciklusa. Sjećam se da je balegao o genima na kanalima Haber Türk i CNN-Türk televizija dva dana i da je nestao isto kao što se pojavio. FETÖ operativac Abdullah Bozkurt, koji operira iz Švedske, promovirao je klipove nastupa tog šarlatana valjajući ih kao “zvaničan stav”. Ponavljam, to nijedne sekunde nije bio stav nijednog zvaničnika niti se tako nešto moglo od njih čuti. Dakle, jedini mogući način da prof. Stanković stekne utisak koji je napisao u svojoj paškvili jeste preko FETÖ propagande.

Razumljivo mi je da se takvo pisanije moglo dopasti “građanskoj” Srbiji s obzirom na to da je pajac koji valja slične teorije, samo o Srbima i njihovom genetskom materijalu – dr. Nestorović, u Srbiji član kriznog štaba za borbu protiv virusa Covid-19, ali vještačka komparacija ne može se graditi lažima. No, vratimo se na dr. Stankovića i njegove najsvježije (13. juli) škrabotine na portalu Peščanik. “Sve je spremno za prvu svečanu molitvu u Svetoj Sofiji u petak 17. jula, kojom će se obeležiti 4 godine od gušenja pobune protiv Erdogana (naglašavanje moje)…” jeste nešto najgnusnije, a ideološki najjasnije na FETÖ liniji što je ikad napisano o pokušaju gülenističkog puča 15. jula 2016, uključujući vjerovatno sve jezike. Pobuna!? Čija pobuna? Na tom dnu dna dr. Stanković se susreće s Franjom Šarčevićem (portal Fokus), koji za tu terorističku bandu piše da je “nepostojeća teroristička organizacija koju je Erdoganov režim izmislio i dao joj naziv FETO”.

Neko bi iz do sada napisanog mogao pomisliti da sam nešto specijalno naoštren protiv “liberalno-progresivnih” tzv. građanskih medija u Srbiji. Ne, nisam. Samo pokušavam da pokažem kako se jedna, blago rečeno, izvitoperena slika o Turskoj projektira sa svih mogućih (političkih) strana u Srbiji.

Svojevremeno (14. augusta 2017) relativno opskurni portal Antidot, koji za sebe tvrdi mu je “osnovni cilj doprinos podizanju kvaliteta novinarske profesije kroz analitički rad, edukaciju i objavljivanje radova novinarki i novinara sa svih prostora Zapadnog Balkana”, objavio je (pre)dugački tekst također uglednog novinara Boška Jakšića pod nazivom Turska u (ne)milosti sultanovoj. Tekst od osam gusto kucanih strana, osim veznika (a i oni su upitni), ne sadrži skoro nijednu faktički tačnu, smještenu u kontekst i/ili nespinovanu rečenicu. Olahko napisane laži, poput “potom je (Erdoğan, op. a.) zatvorio i jedan od simbola vremena Kemal-paše: u policijskoj akciji krajem prošle godine zatvoren je Džumhurijet, sveti gral turskog novinarstva, osnovan samo godinu dana posle proglašenja Republike,” koje se kao takve mogu lahko raskrinkati, bile su okosnica tog teksta.

Uzgred, “sveti gral” (neopjevana krpa turskog novinarstva) nije ni dana bila zatvorena. Serijom bilješki na Facebooku probao sam detaljnu dekonstrukciju tog teksta, sa sve linkovima koji pobijaju ono što Jakšić tvrdi. Međutim, poslije osam nastavaka bio sam iscrpljen – i to je, čini mi se, glavni problem s propagandom. Da bi se raskrinkala jedna olahko nažvrljana laž u jednoj rečenici, mora se napisati nekoliko pasusa. No, uzmimo za primjer (anahrone) optužbe o ugnjetavanju (vjerskih) manjina u Turskoj, tako omiljene ignoramusima. Jakšić je pisao: “U manastiru Sumela, u gradu Trabzon, zabranjena je pravoslavna liturgija. Malobrojnim grčkim pravoslavcima neophodna je posebna dozvola da drže službe u svojim crkvama – što je sumorno podsećanje na muslimanske pritiske na hrišćane od sredine 7. veka do danas, posebno posle pada Konstantinopolja 1453. godine.”

Jakšić to piše iste godine kada Komisija Sjedinjenih (Američkih) Država za međunarodne vjerske slobode (Vladina organizacija) u svom godišnjem izvještaju piše o Turskoj:

“Vlada je vratila imovinu oduzetu od zajednica vjerskih manjina, pružila dvostruko državljanstvo grčkim pravoslavnim mitropolitima kako bi mogli sudjelovati u Svetom sinodu svoje crkve i revidirali školske programe.” “Historijski gledano, Turska vlada je eksproprirala imovinu vjerskih manjina. Počev od 2003. godine, a posebno nakon Vladine uredbe iz 2011, više od 1000 nekretnina – čija je vrijednost bila veća od 2,5 milijardi turskih lira (milijardu američkih dolara) – vraćeno je ili je isplaćena odšteta. (…) Osim povratka ili pružanja naknade za imovinu, Turska vlada je tokom 2016. godine platila komunalne troškove za 419 manjinskih bogomolja, uključujući 355 crkvi, 24 kapele i 40 sinagoga.”

Uzgred, to “historijski gledano” upravo se odnosi na period za kojim Jakšići i Erdeljani kukaju. U historiji Republike Turske ne postoji vlada koja je više učinila za vjerske manjine od vlada Partija pravde i razvoja (AKP), ali odakle da to znaju Jakšići, Erdeljani ili Šarčevići?

Bedasta ideja da je vraćanje statusa džamije Aja Sofiji upereno protiv hrišćanstva (ni manje ni više), koja se plasira u “građanskim”, “liberalnim” i “ljevičarskim” medijima u Srbiji, po bedestoći je prevaziđena jedino još bedastijom idejom o “zelenoj transverzali” koja se valja u medijima drugog, nacionalističkog i/ili nacionalsocijalističkog dijela političkog spektra. Šta očekivati od magazina Pečat, čiji je osnivač-vlasnik Milorad Vučelić, “jedan od najmračnijih umova propagandne mašinerije smrti Slobodana Miloševića tokom 90-ih godina” (Ivan Ejub Kostić), a čiji je redovni saradnik Dževad Galijašević? Ili od tabloida kao što su Informer, Kurir ili Alo. Uzgred, tekst o Aja Sofiji u Pečatu završava se nadom u “oslobođenje Konstantinopolja”.

Manje-više, zajednički imenitelj za cijeli navedeni spektar jeste balavljenje o neoosmanizmu. Međutim, pogled na srbijansku turkofobiju, islamofobiju i orijentalizam (baš tim redom) mora se razbistriti ako se zna da je izdavač knjige tog naziva (Neoosmanizam) prof. dr. Darka Tanaskovića bio Službeni glasnik (i. e. državna institucija), te da je štampana u tiražu da je bila dostupna na svakoj novinarnici u Srbiji. Iz toga je jasno da plasiranje deformirane slike Turske u krajnjoj liniji ima blagoslov države. Fakat da toj slici doprinose predstavnici Beogradskog univerziteta, “građanski”, “liberalni”, nacionalistički, alternativni i mainstream mediji jeste porazan, ali i otrežnjujući. Aja Sofija je samo “dobar” povod da se sva ta turkofobija, islamofobija i orijentalizam izliju, ali oni su uvijek prisutni i pažljivo gajeni.

PROČITAJTE I...

Koalicija je objavila opsežan popis marki za koje tvrdi da i dalje potječu iz regije, odnosno iz tvornica koje su povezane s prisilnim radom Ujgura, a lista uključuje “Gap”, C & A, “Adidas”, “Muji”, “Tommy Hilfiger” i “Calvin Klein”. “

PRIDRUŽITE SE DISKUSIJI

Podržite nas na Facebooku!